🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Combine Group B Pre 2019 MEDIUM

बालविवाह व लादलेले वैधव्य या विषयावर ........... यांनी लेख लिहिले.

EN _______ wrote articles on the topics child marriages and enforced widowhood.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

बेहरामजी मलबारी

Bairamji Malabari

बाळशास्त्री जांभेकर

Balshastri Jambhekar

पंडिता रमाबाई

Pandita Ramabai

रमाबाई रानडे

Ramabai Ranade

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय १ (बेहरामजी मलबारी)

सविस्तर विश्लेषण:

• बालविवाह व लादलेले वैधव्य: या विषयावर १८८४ मध्ये प्रख्यात पारशी समाजसुधारक बेहरामजी मेरवानजी मलबारी (१८५३–१९१२) यांनी प्रसिद्ध लेख व टिपणे (Notes on Infant Marriage and Enforced Widowhood) लिहिली.

• देशव्यापी आंदोलन: मलबारी यांनी आपल्या 'इंडियन स्पेक्टेटर' या वृत्तपत्रातून आणि स्वतंत्र निबंधांतून बालविवाहाचे भयंकर दुष्परिणाम आणि बालविधवांवर लादल्या जाणाऱ्या क्रूर वैधव्याचे वास्तव मांडले.

• त्यांनी तत्कालीन व्हाइसरॉय लॉर्ड रिपन आणि लॉर्ड लॅन्सडाउन यांच्याकडे पाठपुरावा केला.

• मलबारी यांच्या याच लेखनामुळे व आंदोलनामुळे १८९१ मध्ये 'संमती वयाचा कायदा' (Age of Consent Act) मंजूर झाला.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• मलबारी यांच्या संमती वयाच्या बिलाला महाराष्ट्रात लोकमान्य टिळकांनी विरोध केला होता (टिळकांचा आक्षेप ब्रिटिश सरकारने हिंदूंच्या सामाजिक-धार्मिक रूढींत कायदेशीर हस्तक्षेप करण्यावर होता).

• गोपाळ गणेश आगरकर यांनी मलबारी यांच्या संमती वयाच्या कायद्याला 'सुधारक' मधून पूर्ण पाठिंबा दिला होता.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 1 (Bairamji Malabari)

Detailed Analysis:

• Child Marriage and Enforced Widowhood: In 1884, the renowned Parsi crusader and journalist Behramji Merwanji Malabari (1853–1912) published his historic pamphlets and essays titled *Notes on Infant Marriage and Enforced Widowhood*.

• Nationwide Movement: Through the columns of *The Indian Spectator* and extensive public lectures, Malabari mobilized national and international opinion against the physical and emotional trauma inflicted upon child brides and young widows.

• His agitation led directly to the enactment of the landmark Age of Consent Act, 1891.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• Lokmanya Tilak opposed Malabari's bill, arguing that foreign colonial rulers had no moral or legal jurisdiction to legislate on Hindu domestic customs.

• Gopal Ganesh Agarkar ardently supported Malabari's crusade through *Sudharak*, championing the primacy of rational state legislation over archaic traditions.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) बेहरामजी मलबारी (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय १ (बेहरामजी मलबारी)

⚠️ पर्याय (2) बाळशास्त्री जांभेकर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) पंडिता रमाबाई (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) रमाबाई रानडे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'बेहरामजी मलबारी' हे असून ते 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

बालविवाह व लादलेले वैधव्य या विषयावर ........... यांनी लेख लिहिले.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन