योग्य उत्तर: पर्याय ४ (जोखीम गट ४ / Risk group 4)
स्पष्टीकरण:
भारताच्या जैवतंत्रज्ञान विभागाने (DBT - Department of Biotechnology) 'Recombinant DNA Safety Guidelines and Regulations' अंतर्गत जैविक घटकांचे (सूक्ष्मजीवांचे) वर्गीकरण त्यांच्या संसर्गजन्यतेच्या आणि धोक्याच्या आधारे ४ जोखीम गटांमध्ये (Risk Groups 1 to 4) केले आहे:
1.
जोखीम गट १ (Risk Group 1): मानवांमध्ये रोग निर्माण न करणारे सूक्ष्मजीव (कमी वैयक्तिक व सामाजिक धोका).
2.
जोखीम गट २ (Risk Group 2): मध्यम वैयक्तिक धोका आणि कमी सामाजिक धोका असणारे रोगकारक.
3.
जोखीम गट ३ (Risk Group 3): उच्च वैयक्तिक धोका पण कमी सामाजिक धोका (उदा. टीबीचे जीवाणू, ज्यांवर उपचार उपलब्ध आहेत).
4.
जोखीम गट ४ (Risk Group 4): अतिउच्च वैयक्तिक आणि अतिउच्च सामाजिक धोका (High individual and community risk). हे अत्यंत गंभीर किंवा प्राणघातक रोग निर्माण करतात ज्यांवर सामान्यतः परिणामकारक उपचार किंवा लस उपलब्ध नसते.
•
पिवळा ताप विषाणू (Yellow fever virus), झिका विषाणू (Zika virus) आणि इबोला विषाणू (Ebola virus) हे अतिसंसर्गजन्य व घातक असल्याने DBT च्या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये जोखीम गट ४ (Risk Group 4) मध्ये समाविष्ट केले गेले आहेत.
डीबीटी (DBT) च्या जैवसुरक्षा वर्गीकरणानुसार, जोखीम गट ४ (RG-4) मधील सूक्ष्मजीवांवर केवळ BSL-4 (Biosafety Level 4) या सर्वोच्च सुरक्षिततेच्या प्रयोगशाळेतच संशोधन करण्यास परवानगी असते. भारतातील एकमेव BSL-4 प्रयोगशाळा पुण्यातील राष्ट्रीय विषाणू विज्ञान संस्था (NIV - National Institute of Virology) येथे आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Risk group 4)
Explanation:
Under the biosafety guidelines formulated by the Department of Biotechnology (DBT), Government of India, infectious microorganisms are classified into four Risk Groups based on individual and community risk:
1.
Risk Group 1: Low individual and community risk (unlikely to cause human or animal disease).
2.
Risk Group 2: Moderate individual risk, low community risk (pathogens that can cause disease but effective treatments are available).
3.
Risk Group 3: High individual risk, low community risk (serious diseases that spread primarily by aerosol but for which preventative/therapeutic interventions exist).
4.
Risk Group 4: High individual risk and high community risk. These pathogens cause severe to fatal human diseases and easily transmit from person to person, often without readily available treatments or vaccines.
•
Yellow fever virus, Zika virus, and Ebola virus pose catastrophic epidemic potential and severe biological hazards, and are classified under Risk Group 4.
Microorganisms classified under Risk Group 4 require Biosafety Level 4 (BSL-4) containment facilities. In India, the maximum containment BSL-4 laboratory is operated by the National Institute of Virology (ICMR-NIV) in Pune.
