🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

संयुक्त राष्ट्र मानवाधिकार परिषदेच्या (UNHRC) संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान 'अयोग्य' (चुकीचे) आहे?

EN Which of the following statements regarding the United Nations Human Rights Council (UNHRC) is INCORRECT?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
ही संयुक्त राष्ट्रांच्या सर्व १९३ सदस्य देशांनी मिळून बनलेली एक आंतरशासकीय संस्था आहे.
It is an intergovernmental body comprising all 193 member states of the United Nations.
B
जगभरातील मानवी हक्कांचे संवर्धन आणि संरक्षण करण्याची प्रमुख जबाबदारी या परिषदेवर आहे.
It is responsible for the promotion and protection of all human rights around the globe.
C
२००६ मध्ये या परिषदेने संयुक्त राष्ट्रांच्या पूर्वीच्या मानवाधिकार आयोगाची (UNCHR) जागा घेतली.
In 2006, it replaced the former United Nations Commission on Human Rights (UNCHR).
D
या परिषदेत संयुक्त राष्ट्र आमसभेद्वारे ३ वर्षांसाठी निवडलेले ४७ सदस्य देश असतात.
It consists of 47 UN Member States elected by the UN General Assembly for 3-year terms.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (१) - ही संयुक्त राष्ट्रांच्या सर्व १९३ सदस्यांनी बनलेली संस्था आहे (हे विधान चुकीचे आहे).

विश्लेषण:

• विधान (१) चुकीचे आहे: UNHRC मध्ये सर्व १९३ सदस्य देश नसतात, तर केवळ ४७ सदस्य राष्ट्रे असतात.
• विधान (२) बरोबर आहे: जगभरात मानवी हक्कांचे संरक्षण करणे हे याचे मुख्य काम आहे.
• विधान (३) बरोबर आहे: १५ मार्च २००६ रोजी संयुक्त राष्ट्र आमसभेने (UNGA) ठराव ६०/२५१ द्वारे जुन्या 'मानवाधिकार आयोगा'ची (UNCHR) जागा घेण्यासाठी UNHRC ची स्थापना केली.
• विधान (४) बरोबर आहे: ४७ सदस्य देश हे भौगोलिक प्रादेशिक समूहांनुसार संयुक्त राष्ट्र आमसभेद्वारे गुप्त मतदानाने ३ वर्षांच्या कालावधीसाठी निवडले जातात.
• मुख्यालय: जिनिव्हा, स्वित्झर्लंड.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

UNHRC चा 'युनिव्हर्सल पिरियॉडिक रिव्ह्यू' (UPR) हा उपक्रम प्रत्येक सदस्य देशाच्या मानवाधिकार स्थितीचा दर ४.५ वर्षांनी सर्वंकष आढावा घेतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) - It is an intergovernmental body comprising all 193 member states (This statement is INCORRECT).

Analysis:

• Statement 1 is incorrect: The UNHRC does NOT comprise all 193 UN member states; it consists of exactly 47 elected Member States.
• Statement 2 is correct: Its core mandate is to strengthen the promotion and protection of human rights worldwide.
• Statement 3 is correct: Established on 15 March 2006 by UNGA Resolution 60/251, replacing the widely criticized UN Commission on Human Rights (UNCHR).
• Statement 4 is correct: The 47 members are elected directly and individually by secret ballot in the UNGA for staggered 3-year terms.
• Headquarters: Geneva, Switzerland.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

A cornerstone mechanism of UNHRC is the Universal Periodic Review (UPR), which scrutinizes human rights records of all UN member states every 4.5 years.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) ही संयुक्त राष्ट्रांच्या सर्व १९३ सदस्य देशांनी मिळून बनलेली एक आंतरशासकीय संस्था आहे. (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (१) - ही संयुक्त राष्ट्रांच्या सर्व १९३ सदस्यांनी बनलेली संस्था आहे (हे विधान चुकीचे आहे).
⚠️ पर्याय (2) जगभरातील मानवी हक्कांचे संवर्धन आणि संरक्षण करण्याची प्रमुख जबाबदारी या परिषदेवर आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) २००६ मध्ये या परिषदेने संयुक्त राष्ट्रांच्या पूर्वीच्या मानवाधिकार आयोगाची (UNCHR) जागा घेतली. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) या परिषदेत संयुक्त राष्ट्र आमसभेद्वारे ३ वर्षांसाठी निवडलेले ४७ सदस्य देश असतात. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'सर्वोच्च न्यायालय: रचना, अधिकारक्षेत्र व कार्य' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
सर्वोच्च न्यायालय व उच्च न्यायालये घटक चाचणी
quiz 20 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 20 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: सर्वोच्च न्यायालय: रचना, अधिकारक्षेत्र व कार्य

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'सर्वोच्च न्यायालय: रचना, अधिकारक्षेत्र व कार्य' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'सर्वोच्च न्यायालय: रचना, अधिकारक्षेत्र व कार्य' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'सर्वोच्च न्यायालय: रचना, अधिकारक्षेत्र व कार्य' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'सर्वोच्च न्यायालय: रचना, अधिकारक्षेत्र व कार्य' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →