पोलीस उपनिरीक्षक 'अ' हे स्थानिक पंचासोबत घटनास्थळ पंचनामा करीत आहेत. तपासी अंमलदारांनी पंचनामा तयार करताना खालील मुद्दे नमूद करणे आवश्यक आहे : अ. घटनास्थळाची जागा आणि पोलीस स्टेशन चे नाव. ब. पंचसाक्षीदाराची पूर्ण माहिती व तपासी अंमलदाराची माहिती. क. पंचनाम्याच्या सुरूवातीची वेळ व पंचनामा संपल्याची वेळ. ड. पोलीस मुख्यालयापासून पंचनाम्याच्या घटनास्थळाचे अंतर. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/विधाने बरोबर आहे/त ?
EN
Police Sub-Inspector 'A' is conducting a spot panchanama (scene of crime panchanama) with local panchas. The investigating officer must mention which of the following points while preparing the panchanama?
a. Place of scene of crime and name of the Police Station.
b. Complete details of panch witnesses and details of investigating officer.
c. Starting time and concluding time of the panchanama.
d. Distance of the scene of crime from the Police Headquarters.
Which of the above statement(s) is/are correct?
अचूक उत्तर: पर्याय (३) फक्त अ, ब आणि क
स्पष्टीकरण:
•
घटनास्थळ पंचनामा (Spot Panchanama / Scene of Crime Panchanama): फौजदारी गुन्ह्याच्या तपासात घटनास्थळाची प्रत्यक्ष स्थिती नोंदवण्यासाठी पंचांसमक्ष घटनास्थळ पंचनामा तयार केला जातो. महाराष्ट्र पोलीस मॅन्युअल आणि फौजदारी प्रक्रिया संहितेनुसार पंचनाम्यात खालील बाबींचा समावेश असणे कायदेशीरदृष्ट्या अनिवार्य आहे:
•
विधान (अ) बरोबर: घटना घडलेली अचूक जागा (चौसीमांसह) आणि ज्याच्या अधिकारक्षेत्रात ती जागा येते त्या पोलीस ठाण्याचे नाव (Police Station Name) व गुन्हा क्रमांक नोंदवणे आवश्यक असते.
•
विधान (ब) बरोबर: दोन्ही स्वतंत्र पंचसाक्षीदारांची पूर्ण नावे, वय, पत्ता, व्यवसाय तसेच तपास करणाऱ्या अंमलदाराचे (IO) नाव व हुद्दा नमूद करणे बंधनकारक असते.
•
विधान (क) बरोबर: पंचनामा कधी सुरू झाला व कधी संपला याची अचूक वेळ आणि तारीख नोंदवणे आवश्यक असते, ज्यामुळे पंच प्रत्यक्ष उपस्थित होते हे सिद्ध होते.
•
विधान (ड) चूक: पंचनाम्यात घटनास्थळाचे अंतर हे स्थानिक पोलीस ठाण्यापासून (Police Station) किती अंतरावर व कोणत्या दिशेला आहे हे नोंदवले जाते; मुख्यालयापासून (Police Headquarters) नव्हे.
•
म्हणून फक्त विधाने अ, ब आणि क बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: घटनास्थळ पंचनाम्यामध्ये घटनास्थळाचे अंतर व दिशा हे संबंधित पोलीस ठाण्यापासून (Police Station) मोजले जाते, पोलीस मुख्यालयापासून (HQ) नव्हे. पंचांची पूर्ण माहिती आणि पंचनाम्याची सुरूवात व समाप्तीची वेळ नोंदवणे अनिवार्य असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Only a, b, and c
Explanation:
•
Spot Panchanama (Scene of Crime Panchanama): Under criminal investigation procedural laws and Police Manual guidelines, documenting the scene of crime with independent panchas requires strict adherence to legal formalities:
•
Statement (a) is correct: The exact physical location with geographical boundaries and the name of the jurisdictional Police Station and FIR/crime number must be recorded.
•
Statement (b) is correct: Full names, ages, occupations, residential addresses of both independent panchas along with identity and designation of the Investigating Officer (IO) must be detailed.
•
Statement (c) is correct: Exact starting time and concluding time along with the date of the panchanama are mandatory to establish the physical presence and contemporaneous nature of the inspection.
•
Statement (d) is incorrect: The panchanama records the direction and distance from the jurisdictional local Police Station, NOT from the distant Police Headquarters (पोलीस मुख्यालय).
•
Therefore, only statements a, b, and c are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: A spot panchanama records the distance and direction of the crime scene from the jurisdictional Police Station, not the Police Headquarters. Recording the panchas' particulars and start/concluding times is legally mandatory.