मानवी शरीरामध्ये हाडांपेक्षा मऊ व लवचिक असणारी **कास्थी (Cartilage / कूर्चा)** खालीलपैकी कोणत्या अवयवात आढळत **नाही**?
EN
In the human body, **cartilage**, a semi-rigid yet flexible supportive skeletal connective tissue, is NOT found in which of the following organs?
योग्य उत्तर मूत्रपिंड (Kidney) आहे (कारण मूत्रपिंडात कास्थी आढळत नाही).
मुख्य विश्लेषण:
•
कास्थी (Cartilage / कूर्चा): हा एक विशेष प्रकारचा लवचिक सांगाडा संयोजी ऊती (Skeletal connective tissue) आहे.
•
कास्थीचा आधारक (Matrix) काँड्रिन (Chondrin) नावाच्या प्रथिनापासून बनलेला असतो आणि त्यामध्ये काँड्रोसाइट्स (Chondrocytes) नावाच्या पेशी असतात. कास्थी रक्तवाहिन्याविरहित (Avascular) असते.
•
कास्थी आढळणारी प्रमुख ठिकाणे:
•
नाकाचा शेंडा (Nose tip)
•
बाह्यकर्णाची पाळी (Ear pinna)
•
स्वरयंत्र (Larynx) आणि श्वासनलिकेची 'C' आकाराची कडी
•
बरगड्यांची टोके व उरोस्थीचा जोड
•
पाठीच्या मणक्यांमधील चकत्या (Intervertebral discs)
•
मूत्रपिंड (Kidney): हा रक्ताचे गाळण करणारा एक अंतर्गत अवयव असून तो नेफ्रॉन्स आणि मृदू ऊतींनी बनलेला असतो; यामध्ये कोणतीही कास्थी नसते.
पर्याय विश्लेषण:
•
पर्याय १, २ आणि ४ मध्ये कास्थी उपस्थित असते.
•
पर्याय ३ (मूत्रपिंड) मध्ये कास्थी अनुपस्थित असल्याने हे योग्य उत्तर ठरते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कास्थींचे प्रकार:
•
काचाभ कास्थी (Hyaline cartilage): सर्वात सामान्य (श्वासनलिका, स्वरयंत्र, सांध्यांची हाडे).
•
लवचिक कास्थी (Elastic cartilage): बाह्यकर्ण (Pinna), नाकाचा शेंडा, एपिग्लाॅटिस.
•
पांढरी तंतुमय कास्थी (White fibrous cartilage): सर्वात मजबूत (मणक्यांमधील डिस्क, प्यूबिक सिम्फायसिस)!
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Kidney (as cartilage is completely absent in the kidney).
Key Analysis:
•
Cartilage: A specialized, semi-rigid, avascular skeletal connective tissue providing structural framework, shock absorption, and smooth articular surfaces.
•
Its extracellular matrix is dense in proteoglycans, chondroitin sulfate, and collagen/elastin fibers, synthesized by embedded chondrocytes residing within lacunae.
•
Anatomical Distribution of Cartilage:
•
Tip of the nose (hyaline and elastic cartilage).
•
External ear pinna and auditory tube (elastic cartilage).
•
Laryngeal cartilages (thyroid, cricoid) and C-shaped tracheal rings.
•
Intervertebral discs (fibrocartilage).
•
Kidneys: Paired retroperitoneal excretory viscera composed entirely of epithelial nephron tubules, vascular glomeruli, and loose connective stroma—entirely devoid of cartilaginous tissue.
Distractor Analysis:
•
Options 1, 2, and 4 possess prominent cartilaginous structures. Option 3 lacks cartilage, making it the correct answer to the negative prompt.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Cartilage classification for MPSC:
•
Hyaline Cartilage: Most abundant; covers joint surfaces and forms tracheal rings.
•
Elastic Cartilage: Ear pinna, external auditory canal, epiglottis.
•
Fibrocartilage: Strongest type; forms intervertebral discs and pubic symphysis!