२०११ च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्रात एकूण लोकसंख्येशी अनुसूचित जमातीच्या (ST) लोकसंख्येची टक्केवारी अनुक्रमे सर्वात कमी आणि सर्वात जास्त असणारे जिल्हे कोणते आहेत?
EN
According to the 2011 Census, which districts of Maharashtra record the lowest and highest percentage of Scheduled Tribe (ST) population to their total population respectively?
अचूक उत्तर पर्याय (३) - सांगली आणि नंदुरबार हे आहे.
### सविस्तर विश्लेषण:
•
महाराष्ट्रातील आदिवासी (ST) लोकसंख्या (जनगणना २०११):
•
महाराष्ट्रात एकूण लोकसंख्येपैकी ९.३५% लोकसंख्या अनुसूचित जमातींची (ST) आहे.
•
सर्वाधिक आदिवासी टक्केवारी असणारे जिल्हे:
१.
नंदुरबार: ६९.२८% (महाराष्ट्रात प्रथम क्रमांक, 'आदिवासींचा जिल्हा' म्हणून ओळखला जातो).
२.
गडचिरोली: ३८.७१%
३.
धुळे: ३१.५६%
•
सर्वात कमी आदिवासी टक्केवारी असणारे जिल्हे:
•
पर्यायांचा विचार करता, सांगली (०.६७%) या जिल्ह्यात आदिवासी लोकसंख्येचे प्रमाण अत्यंत कमी आहे.
•
(टीप: सिंधुदुर्ग ०.८२%, कोल्हापूर ०.७५% व सांगली ०.६७% अशी टक्केवारी आहे. त्यामुळे सांगली आणि नंदुरबार ही जोडी अचूक ठरते).
### पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (३) अचूक: सांगली (सर्वात कमी) आणि नंदुरबार (सर्वात जास्त).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
संख्यात्मक दृष्टीने सर्वाधिक आदिवासी लोकसंख्या: नाशिक जिल्हा (१५.६४ लाख), त्यानंतर ठाणे व नंदुरबार.
•
प्रमुख आदिवासी जमाती: भिल्ल (सर्वात मोठी जमात), गोंड, कातकरी, माडिया गोंड, कोलाम.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3) - Sangli and Nandurbar.
### Detailed Explanation:
•
Scheduled Tribe (ST) Demographics in Maharashtra (Census 2011):
•
Scheduled Tribes constitute 9.35% of Maharashtra's total population (1.05 crore persons).
•
Highest ST Proportion Districts:
1.
Nandurbar: 69.28% (highest percentage in Maharashtra; predominantly Bhil and Pawra communities).
2.
Gadchiroli: 38.71%
3.
Dhule: 31.56%
•
Lowest ST Proportion Districts:
•
Among the options, Sangli records one of the lowest proportions of ST population (0.67%).
•
Hence, the pair showing lowest and highest percentage is Sangli and Nandurbar.
### Option Analysis:
•
Option (3) Correct: Accurately designates Sangli (lowest) and Nandurbar (highest).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
In terms of absolute numerical population, Nashik district has the highest tribal population in Maharashtra (over 15.64 lakh), followed by erstwhile Thane and Nandurbar.
•
Three Primitive Tribal Groups (PVTGs) recognized in Maharashtra: Katkari, Kolam, and Madia Gond.