भारतीय राज्यघटनेच्या सरनाम्याला / प्रास्ताविकेला 'घटनेचे ओळखपत्र' (Identity Card of the Constitution) अशी समर्पक उपमा खालीलपैकी कोणत्या प्रख्यात कायदेतज्ज्ञाने दिली होती?
EN
Which eminent jurist and constitutional expert appropriately described the Preamble as the 'Identity Card of the Constitution'?
अचूक उत्तर पर्याय (३) - नानी पालखीवाला (N. A. Palkhivala) हे आहे.
### सविस्तर विश्लेषण:
•
नानी पालखीवाला यांचे विधान:
•
भारताचे ख्यातनाम घटनातज्ज्ञ व कायदेपंडित नानी अर्देशीर पालखीवाला (N. A. Palkhivala) यांनी भारतीय संविधानाच्या सरनाम्याचा गौरव करताना त्याला 'घटनेचे ओळखपत्र' (Identity Card of the Constitution) असे म्हटले होते.
•
सरनाम्याबाबत इतर विचारवंतांची प्रसिद्ध विधाने:
•
सर अर्नेस्ट बार्कर: सरनाम्याला घटनेचा 'मुख्य मार्गदर्शक मुद्दा / गुरुकिल्ली' (Key-note to the Constitution) म्हटले आणि आपल्या 'प्रिन्सिपल्स ऑफ सोशल अँड पॉलिटिकल थिअरी' या पुस्तकाच्या सुरुवातीला भारतीय सरनामा छापला.
•
न्या. मोहम्मद हिदायतुल्ला: सरनामा हा 'घटनेचा आत्मा' (Soul of the Constitution) आहे, जो अमेरिकेच्या स्वातंत्र्य घोषणेसारखा शांत पण दृढ संकल्प व्यक्त करतो.
•
सर अल्लादी कृष्णस्वामी अय्यर: *"सरनामा हा आम्ही इतके दिवस जे विचार केले किंवा स्वप्न पाहिले होते त्याचे प्रकटीकरण आहे."*
•
के. एम. मुन्शी: सरनामा म्हणजे 'आपल्या सार्वभौम लोकशाही प्रजासत्ताकाची राजकीय कुंडली' (Political Horoscope) आहे.
•
पंडित ठाकूरदास भार्गव: सरनामा हा 'घटनेचा सर्वात मौल्यवान भाग, घटनेचा आत्मा आणि घटनेचा दागिना' आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
केशवानंद भारती खटला (१९७३): सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की सरनामा हा राज्यघटनेचा अविभाज्य भाग (Integral Part) आहे आणि कलम ३६८ अन्वये मूलभूत चौकटीला (Basic Structure) धक्का न लावता त्यात दुरुस्ती करता येते.
•
४२ वी घटनादुरुस्ती (१९७६): सरनाम्यात 'समाजवादी' (Socialist), 'धर्मनिरपेक्ष' (Secular) आणि 'अखंडता' (Integrity) हे तीन नवीन शब्द जोडण्यात आले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3) - N. A. Palkhivala.
### Detailed Explanation:
•
N. A. Palkhivala's Dictum:
•
Eminent constitutional jurist and legal luminary Nani Ardeshir Palkhivala described the Preamble as the 'Identity Card of the Constitution' because it summarizes the core philosophy, democratic ideals, and fundamental objectives of the Indian Republic.
•
Other Classic Commentary on the Preamble:
•
Sir Ernest Barker: Referred to the Preamble as the 'Key-note to the Constitution', quoting it at the beginning of his book *Principles of Social and Political Theory* (1951).
•
Justice M. Hidayatullah (Former CJI): Observed that the Preamble is the 'Soul of our Constitution', resembling the Declaration of Independence of the USA.
•
K. M. Munshi: Termed the Preamble as the 'Horoscope of our sovereign democratic republic'.
•
Sir Alladi Krishnaswami Iyer: Remarked that *"The Preamble to our Constitution expresses what we had thought or dreamt so long."*
•
Pt. Thakur Das Bhargava: Called it the *'Jewel set in the Constitution'*.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Kesavananda Bharati Case (1973): Reaffirmed that the Preamble is an integral part of the Constitution and subject to constitutional amendment under Article 368 without altering the Basic Structure.
•
42nd Amendment Act (1976): Added three words: 'Socialist', 'Secular', and 'Integrity'.