खालीलपैकी कोणती पद्धत ही राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या मोजमापाची (अंदाजाची) शास्त्रोक्त पद्धत नाही? अ) उत्पादन पद्धती (Output / Production Method) ब) आयात-निर्यात पद्धती (Import-Export Method) क) उत्पन्न पद्धती (Income Method) ड) खर्च पद्धती (Expenditure Method) पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following is NOT a recognized scientific method for estimating National Income?
a) Production / Output Method
b) Import-Export Method
c) Income Method
d) Expenditure Method
Alternative Answers:
राष्ट्रीय उत्पन्न मोजमापाच्या अधिकृत पद्धती:
१.
अर्थशास्त्रात राष्ट्रीय उत्पन्नाची गणना करण्यासाठी तीन प्रमुख अधिकृत पद्धती वापरल्या जातात:
•
(अ) उत्पादन पद्धती (Production / Value Added Method): एका आर्थिक वर्षात देशात उत्पादित झालेल्या सर्व अंतिम वस्तू व सेवांचे बाजारमूल्य मोजणे.
•
(क) उत्पन्न पद्धती (Income Method): उत्पादनाच्या सर्व घटकांना (भूमी, श्रम, भांडवल, संयोजक) मिळणाऱ्या मोबदल्यांची (भाडे, मजुरी, व्याज, नफा) बेरीज करणे.
•
(ड) खर्च पद्धती (Expenditure Method): उपभोग खर्च, गुंतवणूक खर्च, सरकारी खर्च आणि निव्वळ निर्यात यांची बेरीज करणे.
२.
(ब) आयात-निर्यात पद्धती अशी कोणतीही स्वतंत्र राष्ट्रीय उत्पन्न मोजण्याची पद्धत अर्थशास्त्रात अस्तित्वात नाही (निव्वळ निर्यात हा खर्च पद्धतीचा केवळ एक उपघटक असतो).
त्यामुळे कोणती पद्धत नाही असे विचारल्याने पर्याय ३ (फक्त ब) हे योग्य उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
राष्ट्रीय उत्पन्न मोजण्याच्या ३ पद्धती: १. उत्पादन पद्धती (वस्तू निर्माण क्षेत्र), २. उत्पन्न पद्धती (सेवा क्षेत्र), ३. खर्च पद्धती (बांधकाम व भांडवल निर्मिती). आयात-निर्यात ही स्वतंत्र पद्धत नाही.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Methods of Estimating National Income:
1.
Macroeconomics recognizes three fundamental, interrelated approaches to calculate National Income:
•
(a) Output / Production Method (Value Added Method): Measures aggregate monetary value of all final goods and services produced within the economic boundary.
•
(c) Income Method (Factor Payment Method): Sums up factor incomes earned by households (rent, wages, interest, and profits).
•
(d) Expenditure Method: Aggregates consumption, investment, government spending, and net foreign exports (C + I + G + (X - M)).
2.
(b) 'Import-Export Method' is NOT a recognized independent method of national accounting (net export is merely an element within the expenditure approach).
Thus, the correct answer identifying the non-method is Option 3 (Only b).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Three approaches to National Income: Production Method, Income Method, and Expenditure Method.