जेव्हा जस्त (Zn) किंवा मॅग्नेशियम (Mg) यांसारखे सक्रिय धातू विरल आम्लांशी (उदा. $HCl$ किंवा $H_2SO_4$) अभिक्रिया करतात, तेव्हा खालीलपैकी कोणता वायू बुडबुड्यांच्या स्वरूपात वेगाने बाहेर पडतो?
EN
When active metals like Zinc (Zn) or Magnesium (Mg) react with dilute acids (such as $HCl$ or $H_2SO_4$), which gas is vigorously effervesced?
बरोबर उत्तर पर्याय (३) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
धातू आणि विरल आम्लांची अभिक्रिया: विद्युत रासायनिक श्रेणीत हायड्रोजनच्या वर असणारे सर्व सक्रिय धातू विरल आम्लांमधील हायड्रोजनचे विस्थापन करतात:
$$\text{सक्रिय धातू} + \text{विरल आम्ल} \rightarrow \text{धातूचा क्षार} + \text{हायड्रोजन वायू } (H_2\uparrow)$$
•
उदा. $Zn + 2HCl \rightarrow ZnCl_2 + H_2\uparrow$
•
उदा. $Mg + H_2SO_4 \rightarrow MgSO_4 + H_2\uparrow$
•
चाचणी: बाहेर पडणाऱ्या हायड्रोजन वायूच्या तोंडाशी जळती मेणबत्ती नेल्यास तो 'पॉप' (Pop sound) असा विशिष्ट आवाज करून निळ्या ज्योतीने जळतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
तांबे (Cu), चांदी (Ag) आणि सोने (Au) हे हायड्रोजनपेक्षा कमी क्रियाशील असल्याने ते विरल $HCl$ किंवा विरल $H_2SO_4$ शी अभिक्रिया करून हायड्रोजन वायू मुक्त करत नाहीत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3).
Explanation:
•
Reaction of Metals with Dilute Acids: All metals positioned above hydrogen in the electrochemical reactivity series displace hydrogen from non-oxidizing dilute acids:
$$\text{Active Metal} + \text{Dilute Acid} \rightarrow \text{Metal Salt} + \text{Hydrogen Gas } (H_2\uparrow)$$
•
Examples: $Zn + 2HCl \rightarrow ZnCl_2 + H_2\uparrow$ and $Mg + H_2SO_4 \rightarrow MgSO_4 + H_2\uparrow$.
•
Confirmation test: When a burning wooden splint is brought near the escaping gas, it burns with a characteristic 'pop' sound.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Copper, silver, and gold lie below hydrogen in the reactivity series and do NOT displace hydrogen from dilute non-oxidizing acids.