🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

भारतीय राज्यघटनेच्या कोणत्या अनुच्छेदानुसार, 'राज्य कृषी आणि पशुसंवर्धन यांचे आधुनिक आणि वैज्ञानिक प्रणालीनुसार संघटन करण्याचा प्रयत्न करेल तसेच गायी, वासरे व इतर दुभत्या व ओढकाम करणाऱ्या जनावरांच्या कत्तलीस मनाई करेल', अशी स्पष्ट तरतूद करण्यात आली आहे?

EN Under which Article of the Constitution of India is it provided that 'The State shall endeavour to organise agriculture and animal husbandry on modern and scientific lines and prohibit the slaughter of cows, calves and other milch and draught cattle'?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
अनुच्छेद 38
Article 38
B
अनुच्छेद 39
Article 39
C
अनुच्छेद 46
Article 46
D
अनुच्छेद 48
Article 48
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर पर्याय (4) अनुच्छेद 48 आहे.

• अनुच्छेद 48 (कृषी व पशुसंवर्धनाचे संघटन): राज्य धोरणाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांमधील (भाग IV) उदारमतवादी-बौद्धिक आणि गांधीवादी तत्त्वांचे मिश्रण असलेले हे कलम राज्याला कृषी व पशुसंवर्धन आधुनिक व वैज्ञानिक पद्धतीने संघटित करण्याचे निर्देश देते. तसेच गायी, वासरे आणि इतर दुभत्या व भारवाही जनावरांची जात सुधारणे आणि त्यांच्या कत्तलीस मनाई करणे हे राज्याचे कर्तव्य मानले आहे.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय (1) अनुच्छेद 38: लोककल्याण संवर्धनासाठी सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय न्यायावर आधारित सामाजिक व्यवस्था निर्माण करणे आणि विषमता कमी करणे.
• पर्याय (2) अनुच्छेद 39: राज्याने अनुसरावयाच्या धोरणाची ठरावीक तत्त्वे (उपजीविकेचे पुरेसे साधन, संपत्तीचे केंद्रीकरण रोखणे, समान कामासाठी समान वेतन इत्यादी).
• पर्याय (3) अनुच्छेद 46: अनुसूचित जाती (SC), अनुसूचित जमाती (ST) आणि इतर दुर्बल घटकांच्या शैक्षणिक व आर्थिक हितसंवर्धनाचे प्रयत्न करणे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

42 व्या घटनादुरुस्तीने (1976) कलम 48 च्या पुढे 'कलम 48A' जोडून पर्यावरण, वने व वन्यजीवांचे रक्षण व संवर्धन करण्याची तरतूद नव्याने जोडली गेली. परीक्षेत 48 (कृषी व पशुसंवर्धन) आणि 48A (पर्यावरण संरक्षण) यातील फरक वारंवार विचारला जातो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (4) Article 48.

• Article 48 (Organisation of agriculture and animal husbandry): Located in Part IV (Directive Principles of State Policy), it directs the State to endeavour to organise agriculture and animal husbandry on modern and scientific lines, and in particular take steps for preserving and improving the breeds, and prohibiting the slaughter of cows, calves, and other milch and draught cattle.

Distractor Analysis:

• Option (1) Article 38: Mandates the State to secure a social order for the promotion of the welfare of the people and minimise inequalities in income, status, and opportunities.
• Option (2) Article 39: Enlists specific principles of policy to be followed by the State (adequate livelihood, distribution of material resources, prevention of concentration of wealth, equal pay for equal work).
• Option (3) Article 46: Directs the State to promote the educational and economic interests of Scheduled Castes (SCs), Scheduled Tribes (STs), and other weaker sections.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Do not confuse Article 48 with Article 48A. Article 48 deals with agriculture and animal husbandry (original Constitution), whereas Article 48A (Protection and improvement of environment and safeguarding of forests and wild life) was inserted by the 42nd Amendment Act, 1976.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) अनुच्छेद 38 (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) अनुच्छेद 39 (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) अनुच्छेद 46 (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) अनुच्छेद 48 (अचूक उत्तर): अचूक उत्तर पर्याय (4) अनुच्छेद 48 आहे.
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP) घटक चाचणी
quiz 20 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 20 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →