अचूक उत्तर: पर्याय (३) फक्त क
सविस्तर विश्लेषण:
लोकसभेत अनुदानाच्या मागण्यांवर चर्चा करताना मांडल्या जाणाऱ्या कपात प्रस्तावांच्या (Cut Motions) स्वीकार्यतेच्या अटींनुसार:
•
विधान (अ) योग्य आहे: कपात प्रस्ताव हा केवळ एकाच मागणीपुरता मर्यादित असावा (It should relate to one demand only).
•
विधान (ब) योग्य आहे: त्यातून संसदेच्या विशेषाधिकाराचा प्रश्न उपस्थित होता कामा नये (It shall not raise a question of privilege).
•
विधान (क) अयोग्य आहे: कपात प्रस्तावाद्वारे सध्या अस्तित्वात असलेल्या कायद्यांमध्ये दुरुस्ती करण्याची किंवा ते रद्द करण्याची कोणतीही सूचना करता येत नाही (It shall not make suggestions for the amendment or repeal of existing laws). विधानात दुरुस्ती सुचवता येते असा दावा केल्यामुळे ते चुकीचे आहे.
प्रश्नात 'कोणते विधान अचूक नाही' (चूक आहे) असे विचारले असल्याने पर्याय (३) फक्त क हे योग्य उत्तर ठरते.
📌 MPSC परीक्षा टीप:
कपात प्रस्तावांचे ३ प्रकार:
१.
धोरण कपात (Policy Cut): मागणीची रक्कम १ रुपयापर्यंत कमी करणे (धोरणावरील संपूर्ण अविश्वास).
२.
काटकसर कपात (Economy Cut): मागणीतून विशिष्ट रक्कम कमी करणे (खर्चात काटकसर सुचवणे).
३.
सांकेतिक कपात (Token Cut): मागणीतून १०० रुपये कमी करणे (विशिष्ट तक्रार मांडणे).
•
कपात प्रस्ताव मंजूर झाल्यास सरकारवरील अविश्वास मानला जातो आणि सरकारला राजीनामा द्यावा लागतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Only c
Detailed Analysis:
Under the Rules of Procedure and Conduct of Business in Lok Sabha, the conditions of admissibility for a Cut Motion are:
•
Statement (a) is correct: A cut motion should relate to one demand only and be confined to one specific matter.
•
Statement (b) is correct: It shall not raise a question of privilege.
•
Statement (c) is incorrect: The rules strictly lay down that a cut motion shall not make suggestions for the amendment or repeal of existing laws. Statement (c) erroneously claims that it can contain suggestions for amending laws.
Since the question asks which statement is NOT correct, only statement (c) is incorrect.
📌 MPSC Exam Tip:
Three types of Cut Motions:
1.
Disapproval of Policy Cut: Demands reduced to ₹1 (represents disapproval of policy).
2.
Economy Cut: Demand reduced by a specified lump sum amount.
3.
Token Cut: Demand reduced by ₹100 (ventilates a specific grievance).
•
Passage of any Cut Motion in Lok Sabha amounts to a vote of no confidence against the Government.
