भारतीय राज्यघटनेतील कार्यालयीन भाषा विषयक तरतूदीसंदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान चूकीचे आहे ?
EN
Which of the following statements is incorrect regarding the official language provisions in the Indian Constitution?
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (केंद्रशासनाच्या कार्यालयीन हेतूंकरिता वापरण्यात येणारे संख्यात्मक प्रारूप हे देवनागरी स्वरूपाचेच असेल - हे विधान चुकीचे आहे)
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय १ बरोबर आहे: राज्यघटनेच्या भाग १७ मध्ये (कलम ३४३ ते ३५१) कार्यालयीन भाषेसंदर्भात तरतुदी आहेत.
•
पर्याय २ बरोबर आहे: भाग १७ चे वर्गीकरण चार प्रकरणांमध्ये केले आहे: प्रकरण १ (केंद्राची भाषा - ३४३-३४४), प्रकरण २ (प्रादेशिक भाषा - ३४५-३४७), प्रकरण ३ (SC/HC ची भाषा - ३४८-३४९), प्रकरण ४ (विशेष निर्देश - ३५०-३५१).
•
पर्याय ३ बरोबर आहे: देवनागरी लिपीत लिहिलेली हिंदी ही केंद्रशासनाची कार्यालयीन भाषा आहे (कलम ३४३(१)).
•
पर्याय ४ चुकीचा आहे: कलम ३४३(१) मध्ये स्पष्ट नमूद आहे की केंद्रशासनाच्या कार्यालयीन हेतूंसाठी वापरण्यात येणारे अंकांचे प्रारूप हे देवनागरी नसून "भारतीय अंकांचे आंतरराष्ट्रीय रूप" (International form of Indian numerals - उदा. 1, 2, 3...) असेल.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कलम ३४३(१):
•
लिपी = देवनागरी
•
भाषा = हिंदी
•
अंक = भारतीय अंकांचे आंतरराष्ट्रीय रूप (International form).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (The form of numerals to be used for the official purposes of the Union shall be the Devanagari form only - this is INCORRECT)
Detailed Explanation:
•
Option 1 is correct: Provisions relating to Official Language are contained in Part XVII of the Constitution.
•
Option 2 is correct: Articles 343 to 351 span Part XVII.
•
Option 3 is correct: Article 343(1) states that Hindi in Devanagari script is the official language of the Union.
•
Option 4 is incorrect: Article 343(1) explicitly states: *"The form of numerals to be used for the official purposes of the Union shall be the international form of Indian numerals"* (e.g., 1, 2, 3, etc.), NOT the Devanagari form of numerals.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Article 343(1) specifies: Language = Hindi; Script = Devanagari; Numerals = International form of Indian numerals.