🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था STI Mains 2019 MEDIUM

खालीलपैकी कोणत्या जोड्या योग्यरित्या जुळलेल्या आहेत ? अ) परिशिष्ट पहिले राज्यसभेचे जागावाटप ब) परिशिष्ट तिसरे विविध शपथा क) परिशिष्ट सहावे आसाम मधील आदिवासी भागातील प्रशासनाशी संबंधित तरतूदी ड) परिशिष्ट दहावे पक्षांतर विरोधी कायदा पर्यायी उत्तरे:

EN Which of the following pairs are correctly matched? a) First Schedule - Allocation of Rajya Sabha seats b) Third Schedule - Forms of Oaths c) Sixth Schedule - Provisions regarding administration of tribal areas in Assam d) Tenth Schedule - Anti-Defection Law Alternative answers:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

फक्त अ, ब आणि क

Only a, b and c

फक्त ब, क आणि ड

Only b, c and d

फक्त अ, ब आणि ड

Only a, b and d

वरीलपैकी सर्व

All of the above

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय २ (फक्त ब, क आणि ड)

स्पष्टीकरण:

भारतीय राज्यघटनेतील परिशिष्टांच्या (Schedules) जोड्यांचे विश्लेषण:

• जोडी (अ): *परिशिष्ट पहिले --- राज्यसभेचे जागावाटप* — चूक

• पहिल्या परिशिष्टात (First Schedule) घटकराज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांची नावे आणि त्यांच्या भौगोलिक सीमा दिलेल्या आहेत.

• राज्यसभेतील जागांचे वाटप हे चौथ्या परिशिष्टात (Fourth Schedule) आहे.

• जोडी (ब): *परिशिष्ट तिसरे --- विविध शपथा* — बरोबर

• तिसऱ्या परिशिष्टात (Third Schedule) मंत्री, खासदार, आमदार, सर्वोच्च व उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश, CAG यांच्या शपथांचे नमुने आहेत.

• जोडी (क): *परिशिष्ट सहावे --- आसाम मधील आदिवासी भागातील प्रशासनाशी संबंधित तरतूदी* — बरोबर

• सहाव्या परिशिष्टात (Sixth Schedule) आसाम, मेघालय, त्रिपुरा आणि मिझोराम (AMTM) या चार राज्यांतील आदिवासी क्षेत्रांच्या स्वायत्त प्रशासनाची तरतूद आहे.

• जोडी (ड): *परिशिष्ट दहावे --- पक्षांतर विरोधी कायदा* — बरोबर

• दहाव्या परिशिष्टात (Tenth Schedule) ५२ व्या घटनादुरुस्ती कायदा १९८५ द्वारे पक्षांतराच्या कारणावरून अपात्रतेसंबंधीच्या तरतुदी समाविष्ट केल्या आहेत.

त्यामुळे अचूक जुळलेल्या जोड्या ब, क आणि ड या आहेत. पर्याय २ हे योग्य उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• परिशिष्ट १: राज्ये व केंद्रशासित प्रदेश

• परिशिष्ट ३: शपथांचे नमुने

• परिशिष्ट ४: राज्यसभेतील जागांचे वाटप

• परिशिष्ट ६: ईशान्येकडील आदिवासी क्षेत्रे (AMTM)

• परिशिष्ट १०: पक्षांतर बंदी कायदा (५२ वी दुरुस्ती १९८५).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 2 (फक्त ब, क आणि ड - Only b, c and d)

Explanation:

Let us evaluate each pair regarding the Schedules of the Indian Constitution:

• Pair (a): *First Schedule --- Allocation of Rajya Sabha seats* — Incorrect

• The First Schedule lists the States and Union Territories and their territories. Allocation of Rajya Sabha seats is under the Fourth Schedule.

• Pair (b): *Third Schedule --- Forms of Oaths* — Correct

• Contains forms of oaths or affirmations for Ministers, MPs, MLAs, Judges, and the CAG.

• Pair (c): *Sixth Schedule --- Tribal administration in Assam* — Correct

• Governs tribal areas in Assam, Meghalaya, Tripura, and Mizoram (AMTM).

• Pair (d): *Tenth Schedule --- Anti-defection law* — Correct

• Added by the 52nd Constitutional Amendment Act, 1985 to disqualify legislators on grounds of defection.

Hence, only pairs b, c, and d are correctly matched, making Option 2 the right answer.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• Schedule 1: Territories of States & UTs

• Schedule 3: Oaths

• Schedule 4: Rajya Sabha seats

• Schedule 6: Tribal Areas (AMTM)

• Schedule 10: Anti-Defection Law

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) फक्त अ, ब आणि क (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) फक्त ब, क आणि ड (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय २ (फक्त ब, क आणि ड)**

⚠️ पर्याय (3) फक्त अ, ब आणि ड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) वरीलपैकी सर्व (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'घटनेतील अनुसूच्या, परिशिष्टे व वैधानिक सूची' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: घटनेतील अनुसूच्या, परिशिष्टे व वैधानिक सूची

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'घटनेतील अनुसूच्या, परिशिष्टे व वैधानिक सूची' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'घटनेतील अनुसूच्या, परिशिष्टे व वैधानिक सूची' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'घटनेतील अनुसूच्या, परिशिष्टे व वैधानिक सूची' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'फक्त ब, क आणि ड' हे असून ते 'घटनेतील अनुसूच्या, परिशिष्टे व वैधानिक सूची' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'घटनेतील अनुसूच्या, परिशिष्टे व वैधानिक सूची' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन