भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2016 MEDIUM

नागपूर कराराच्या कोणत्या तरतूदी आहेत ? अ) विकास व प्रशासनासाठी महाराष्ट्राचे तीन विभाग (1) महाविदर्भ (2) मराठवाडा (3) राज्याचा उर्वरित भाग. ब) मराठवाड्याच्या विकासाकडे विशेष लक्ष. क) उच्च न्यायालयाचे मुख्यपीठ मुंबई येथे तर दुसरे पीठ नागपूर येथे. ड) नागपूर येथे विधीमंडळाचे एक अधिवेशन राहील. पर्यायी उत्तरे:

EN What are the provisions of the Nagpur Pact? (a) Three divisions of Maharashtra for development and administration: (1) Mahavidarbha (2) Marathwada (3) Rest of the State. (b) Special attention to the development of Marathwada. (c) Principal bench of the High Court in Bombay and second bench in Nagpur. (d) One session of the State Legislature shall be held at Nagpur. Alternative Answers:

फक्त अ, ब, क Only (a), (b), (c)

फक्त अ, क, ड Only (a), (c), (d)

फक्त क, ड, ब Only (c), (d), (b)

✓

वरीलपैकी सर्व All of the above

✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) [वरीलपैकी सर्व]

विस्तृत स्पष्टीकरण:

संयुक्त महाराष्ट्राच्या निर्मितीसाठी २८ सप्टेंबर १९५३ रोजी ऐतिहासिक नागपूर करार (Nagpur Pact) संपन्न झाला. या करारावर यशवंतराव चव्हाण, भाऊसाहेब हिरे, देवकीनंदन नारायण, रामराव देशमुख इत्यादी नेत्यांनी स्वाक्षऱ्या केल्या होत्या. यातील प्रमुख तरतुदी खालीलप्रमाणे होत्या:

१. तीन विकास विभाग (विधान अ): प्रशासकीय आणि विकासात्मक हेतूंसाठी संयुक्त महाराष्ट्राचे तीन मुख्य विभाग मानले जातील: (१) महाविदर्भ (२) मराठवाडा (३) राज्याचा उर्वरित भाग (पश्चिम महाराष्ट्र व कोकण). लोकसंख्येच्या प्रमाणात निधी वाटप केले जाईल.

२. मागास भागांच्या विकासाकडे विशेष लक्ष (विधान ब): मराठवाडा आणि विदर्भाच्या औद्योगिक, शैक्षणिक आणि कृषी क्षेत्रातील अनुशेषाकडे विशेष लक्ष पुरवले जाईल.

३. उच्च न्यायालयाचे खंडपीठ (विधान क): उच्च न्यायालयाचे मुख्य पीठ मुंबई येथे राहील आणि दुसरे स्थायी खंडपीठ नागपूर येथे स्थापन केले जाईल.

४. विधिमंडळाचे हिवाळी अधिवेशन (विधान ड): राज्य विधिमंडळाचे वर्षातून किमान एक अधिवेशन (हिवाळी अधिवेशन) नागपूर येथे भरवले जाईल आणि नागपूरला उपराजधानीचा दर्जा राहील.

• म्हणून वरील सर्वच्या सर्व तरतुदी नागपूर कराराचा भाग आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: नागपूर करार २८ सप्टेंबर १९५३ रोजी झाला. याच करारानुसार नागपूर येथे विधिमंडळाचे हिवाळी अधिवेशन आणि मुंबई उच्च न्यायालयाचे खंडपीठ मंजूर करण्यात आले.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) [All of the above]

Detailed Explanation:

The historic Nagpur Pact was signed on September 28, 1953, paving the way for the unified Marathi-speaking state of Maharashtra. Key signatories included Yashwantrao Chavan, Bhausaheb Hiray, and Ramrao Deshmukh.

Its core provisions included:

• (a) Three Administrative/Development Regions: Dividing the state into three distinct zones for budgetary allocations based on population proportions: (1) Mahavidarbha, (2) Marathwada, and (3) Rest of Maharashtra.

• (b) Special Attention to Underdeveloped Regions: Focused resource commitments to eliminate the developmental backlog of Marathwada and Vidarbha.

• (c) High Court Bench: The Principal Seat of the High Court at Bombay and a permanent Bench at Nagpur.

• (d) Legislative Session at Nagpur: At least one session of the Maharashtra State Legislature (the Winter Session) must be held annually in Nagpur, recognizing Nagpur as the second capital.

• Therefore, all four provisions are integral parts of the Nagpur Pact.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: The Nagpur Pact was signed on 28 September 1953, guaranteeing a High Court bench and an annual legislative session at Nagpur.

sell 📌 महत्त्वाचे विषय व सर्च टॅग्ज (Important Topics & Search Tags):

#जिल्हापरिषदरचनास्थायीसमितीवजिल #भारतीयराज्यघटनावराज्यव्यवस्था #MPSCसंयुक्तपूर्वपरीक्षा #राज्यसेवापूर्वपरीक्षा #MPSCसरावप्रश्नसंच #PYQ2016 #MPSCअचूकउत्तरपत्रिका #स्पर्धापरीक्षामार्गदर्शन

← मागील प्रश्न

पुढील प्रश्न →

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

📚 याच विषयातील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न: