सराव केंद्र ➔
अर्थव्यवस्था व नियोजन Rajyaseva Mains 2019 MEDIUM

6 व्या पंचवार्षिक योजनेनुसार शहरी भागातील व्यक्ती ...... एवढे उष्मांक मिळवू शकत नसेल तर ती व्यक्ती दारिद्रयात आहे असे मानता येते.

EN According to the 6th Five Year Plan, a person in an urban area can be considered to be in poverty if he/she cannot get enough calories.
A
2200
✓
2100
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
2400
D
2300
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

दारिद्र्याचे प्रमाण / हेड काउंट रेशो (Head Count Ratio - HCR):

१. व्याख्या:
• देशातील किंवा विशिष्ट प्रदेशातील एकूण लोकसंख्येपैकी किती टक्के लोकसंख्या दारिद्र्य रेषेखाली (BPL) आहे, याचे मोजमाप म्हणजे हेड काउंट रेशो होय.
२. सूत्र:

\[ HCR = rac{H}{N} imes १०० \]

(येथे \(H\) = दारिद्र्य रेषेखालील व्यक्तींची एकूण संख्या; \(N\) = देशाची एकूण लोकसंख्या).

३. हे दारिद्र्य मोजण्याचे सर्वात सोपे आणि जगभरात सर्वाधिक वापरले जाणारे परिमाण आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• हेड काउंट रेशो (HCR) दारिद्र्याची केवळ संख्या (व्याप्ती) मोजतो, परंतु दारिद्र्याची खोली (Depth) किंवा तीव्रता (Severity) मोजू शकत नाही. त्यासाठी दारिद्र्य दरी निर्देशांक (Poverty Gap Index) वापरतात.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Head Count Ratio (HCR):

1. Definition:
• The Head Count Ratio measures the proportion of a population whose income or consumption expenditure falls below the designated poverty line.
2. Formula:

\[ HCR = rac{H}{N} imes 100 \]

where \(H\) is the total number of individuals below the poverty line (the headcount), and \(N\) is the total population of the country/region.

3. It is the most universally reported metric for assessing the incidence of poverty.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The Head Count Ratio (HCR) captures the incidence/spread of poverty, but does not capture the depth or severity of poverty (which requires the Poverty Gap Index and Squared Poverty Gap Index).

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →