ग्रामसभेसंबंधीच्या खालील विधानांचा विचार करा: अ) तो पंचायती राज्यातील सर्वात कनिष्ठस्तर आहे. ब) 73 व्या राज्यघटना दुरुस्तीने तीला घटनात्मक दर्जा प्राप्त झाला आहे. क) ग्रामसभेत, ग्रामपंचायतीच्या क्षेत्रात वास्तव्य करणाऱ्या सर्व पात्र मतदारांचा समावेश होतो. ड) वित्तीय वर्षामध्ये ग्रामसभेच्या चार बैठका घ्याव्या लागतात. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
EN
Consider the following statements regarding the Gram Sabha:
a) It is the lowest tier of Panchayati Raj.
b) It received constitutional status under the 73rd Constitutional Amendment.
c) The Gram Sabha comprises all eligible registered voters residing in the Gram Panchayat area.
d) Four meetings of the Gram Sabha must be held in a financial year.
Which of the above statements are correct?
1: Only a
2: Only b and c
3: Only a, b and c
4: All of the above
अचूक उत्तर: पर्याय (४) वरील सर्व
ग्रामसभेच्या घटनात्मक व कायदेशीर तरतुदींनुसार पर्याय (४) वरील सर्व हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान (अ) बरोबर: ग्रामसभा ही पंचायती राज व्यवस्थेचा सर्वात तळाचा, पायाभूत व प्राथमिक स्तर (Grassroots Foundation) आहे.
•
विधान (ब) बरोबर: ७३ व्या घटनादुरुस्ती कायद्याने संविधानात कलम २४३-A समाविष्ट करून ग्रामसभेला घटनात्मक दर्जा बहाल केला.
•
विधान (क) बरोबर: कलम २४३(b) नुसार, ग्रामपंचायत क्षेत्रातील मतदार यादीत नोंदणी असलेल्या गावातील सर्व प्रौढ मतदारांची मिळून ग्रामसभा बनते.
•
विधान (ड) बरोबर: महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियम, १९५८ च्या कलम ७ नुसार, प्रत्येक आर्थिक वर्षात ग्रामसभेच्या किमान चार बैठका आयोजित करणे कायद्याने बंधनकारक आहे.
•
म्हणून वरील चारही विधाने (अ, ब, क, ड) पूर्णतः बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: ग्रामसभा वैशिष्ट्ये:
•
घटनात्मक कलम: कलम २४३-A (व्याख्या: कलम २४३(b)).
•
सदस्य: गावातील सर्व नोंदणीकृत मतदार.
•
महाराष्ट्रात वार्षिक अनिवार्य बैठका: किमान ४ (१ मे, १५ ऑगस्ट, २ ऑक्टोबर, २६ जानेवारी किंवा आर्थिक वर्षानुसार).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) All of the above
Based on the constitutional and statutory provisions governing the Gram Sabha, Option (4) All of the above is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Statement (a) is correct: The Gram Sabha is the grassroots foundation and lowest participatory unit of the Panchayati Raj system.
•
Statement (b) is correct: It received constitutional recognition through the 73rd Constitutional Amendment Act under Article 243-A.
•
Statement (c) is correct: Under Article 243(b), the Gram Sabha comprises all persons registered in the electoral rolls relating to a village comprised within the area of the Panchayat.
•
Statement (d) is correct: Under Section 7 of the Maharashtra Village Panchayats Act, a minimum of four meetings of the Gram Sabha must be conducted in every financial year.
•
Hence, all four statements are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Gram Sabha Profile:
•
Constitutional Article: Article 243-A (Definition in Art 243(b)).
•
Composition: All registered electors in the village.
•
Mandatory meetings in Maharashtra: At least 4 per financial year.