जेव्हा दोन किंवा अधिक राज्यांचे विधिमंडळे राज्य सूचीतील एखाद्या विषयावर संसदेला कायदे करण्याची विनंती करणारा ठराव संमत करतात, तेव्हा संसद त्या विषयावर नियमन करण्यासाठी कायदे करू शकते. खालीलपैकी कोणता कायदा भारतीय संविधानाच्या वरील तरतुदीशी संबंधित नाही ?
EN
When the legislatures of two or more States pass resolutions requesting Parliament to enact laws on a matter in the State List, Parliament can enact laws regulating that matter. Which of the following Acts is NOT related to the above provision of the Indian Constitution?
योग्य उत्तर पर्याय (४) वरीलपैकी नाही हे आहे.
स्पष्टीकरण:
•
अनुच्छेद २५२ (Article 252): दोन किंवा अधिक राज्यांच्या विधिमंडळांनी ठराव संमत करून विनंती केल्यास संसदेला राज्य सूचीतील विषयावर त्या राज्यांकरिता कायदा करण्याचा अधिकार मिळतो.
•
संसदेने अनुच्छेद २५२ अंतर्गत मंजूर केलेले प्रमुख कायदे:
1.
बक्षिस स्पर्धा अधिनियम, १९५५ (Prize Competitions Act, 1955) - (पर्याय १).
2.
वन्यजीव (संरक्षण) कायदा, १९७२ (Wild Life Protection Act, 1972) - (पर्याय २).
3.
जल (प्रदूषण प्रतिबंध व नियंत्रण) कायदा, १९७४ (Water Prevention and Control of Pollution Act, 1974) - (पर्याय ३).
4.
नागरी जमीन कमाल मर्यादा कायदा, १९७६ (Urban Land Ceiling Act, 1976).
5.
मानवी अवयव प्रत्यारोपण कायदा, १९९४ (Transplantation of Human Organs Act, 1994).
•
हे तिन्ही कायदे अनुच्छेद २५२ अंतर्गतच संमत करण्यात आलेले आहेत.
•
प्रश्नात विचारले आहे की कोणता कायदा या तरतुदीशी संबंधित नाही; हे सर्व संबंधित असल्याने योग्य उत्तर पर्याय (४) वरीलपैकी नाही हे आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
अनुच्छेद २५२ अंतर्गत संसदेने केलेला कायदा केवळ ठराव संमत करणाऱ्या राज्यांना लागू होतो (इतर राज्ये नंतर ठराव संमत करून तो स्वीकारू शकतात). अत्यंत महत्त्वाचे म्हणजे, असा कायदा केवळ संसदच दुरुस्त किंवा रद्द करू शकते, संबंधित राज्यांचे विधिमंडळ त्यात दुरुस्ती करू शकत नाही.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4): None of the above.
Explanation:
•
Article 252 of the Constitution: Empowers Parliament to legislate on a State List subject when the legislatures of two or more States pass resolutions consenting to and requesting such parliamentary regulation.
•
Notable landmark Acts passed by Parliament under Article 252 include:
1.
Prize Competitions Act, 1955 (Option 1).
2.
Wild Life (Protection) Act, 1972 (Option 2 - enacted on resolutions of States before wildlife was shifted to Concurrent List in 1976).
3.
Water (Prevention and Control of Pollution) Act, 1974 (Option 3).
4.
Urban Land (Ceiling and Regulation) Act, 1976.
5.
Transplantation of Human Organs Act, 1994.
•
Since all three listed statutes were indeed enacted pursuant to Article 252 resolutions, none of them is unrelated.
•
Therefore, the correct answer is None of the above (Option 4).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
An Act passed under Article 252 applies only to the States that passed the resolution (and any other State that subsequently adopts it). Crucially, such an Act can be amended or repealed only by Parliament, not by the State Legislatures.