पुढीलपैकी कोणते कृत्य 'कोठडीतील बलात्कार (Custodial Rape)' च्या अर्थात समाविष्ठ नाही?
EN
Which of the following acts is NOT included in the definition of 'Custodial Rape' under Section 376(2) of the IPC?
अचूक उत्तर: पर्याय (3) रूग्णालयाला भेट देणाऱ्यांनी रूग्णालयातील स्त्री रूग्णावर केलेला बलात्कार
सविस्तर विश्लेषण:
•
IPC कलम 376(2) मधील 'कोठडीतील बलात्कार' (Custodial Rape / Aggravated Rape):
•
भारतीय दंड संहितेच्या कलम 376(2) मध्ये अधिकारपदावर किंवा कोठडीत असलेल्या व्यक्तींनी केलेल्या बलात्काराची व्याख्या दिली आहे:
•
पोलीस अधिकारी: आपल्या पोलीस ठाण्याच्या हद्दीत किंवा ताब्यात असलेल्या स्त्रीवर (पर्याय 4).
•
तुरुंग किंवा सुधारगृहाचा अधीक्षक/कर्मचारी: तुरुंगातील कैदी किंवा बंदी स्त्रीवर (पर्याय 1).
•
रुग्णालयाचे व्यवस्थापक, विश्वस्त किंवा कर्मचारी: त्या रुग्णालयातील स्त्री रुग्णावर (पर्याय 2).
•
पर्याय (3) का समाविष्ट नाही? रुग्णालयाला बाहेरून भेट देणारा सामान्य अभ्यागत (Visitor) हा रुग्णालयाच्या व्यवस्थापनाचा, कर्मचाऱ्यांचा किंवा अधिकारपदाचा भाग नसतो. त्याच्याकडे रुग्णावर कोणतेही कायदेशीर संरक्षण किंवा नियंत्रण (Custody/Control) नसते. त्यामुळे त्याच्याकडून झालेला बलात्कार हा सामान्य बलात्कार (कलम 376(1)) ठरतो, 'कोठडीतील बलात्कार' (Custodial Rape) ठरत नाही.
•
म्हणून अचूक उत्तर पर्याय (3) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: IPC कलम 376(2) अंतर्गत कोठडीतील/अधिकारपदावरील बलात्कारासाठी किमान 10 वर्षे ते जन्मठेपेची शिक्षा आहे. यात पोलीस, तुरुंग अधिकारी, लष्करी अधिकारी आणि रुग्णालय व्यवस्थापक यांचा समावेश होतो; सामान्य अभ्यागत (Visitor) यात येत नाही.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Rape by a visitor to the hospital on a female patient.
Detailed Analysis:
•
Custodial / Aggravated Rape under Section 376(2) IPC:
•
Section 376(2) covers aggravated sexual assault committed by persons occupying official positions of dominance or custodial control:
•
A police officer committing rape on a woman in police custody or within police station premises (Clause a / Option 4).
•
A superintendent, warden, or staff of a jail, remand home, or custody facility upon an inmate (Clause b / Option 1).
•
A person on the management, trustee, or staff of a hospital upon a female patient (Clause c / Option 2).
•
Why Option (3) is excluded: An external visitor to a hospital holds no custodial, fiduciary, or administrative authority over the patient. An assault by a visitor constitutes ordinary rape under Section 376(1), not 'custodial rape' under Section 376(2).
•
Therefore, Option (3) is NOT custodial rape.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Custodial rape under Section 376(2) IPC requires the offender to hold official, administrative, or institutional custody/authority (e.g., police, jailers, hospital management). Visitors are not included.