🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Dept PSI Mains 2017 MEDIUM

माहिती तंत्रज्ञान अधिनियम, 2000 च्या उद्देशिकेमध्ये खालीलपैकी कोणत्या कायद्याचा सुधारणा करणेबाबत समावेश नाही?

EN As per the provisions of offences under the Information Technology Act, 2000 match the pairs. Section | Provision (a) | Section 66 | (i) | penalty for breach of confidentiality and privacy (b) | Section 67 | (ii) | penalties or confiscation not to interfere with other punishments (c) | Section 72 | (iii) | hacking with computer system (d) | Section 77 | (iv) | publishing of obscene information in electronic form
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फौजदारी प्रक्रिया संहिता, 1973
(a) - (i), (b) - (iv), (c) - (iii), (d) - (ii)
B
भारतीय दंड संहिता, 1860
(a) - (iv), (b) - (ii), (c) - (i), (d) - (iii)
C
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया अधिनियम, 1934
(a) - (iii), (b) - (iv), (c) - (i), (d) - (ii)
D
दि बँकर्स बुक साक्षीपुरावा अधिनियम, 1891
(a) - (iii), (b) - (iv), (c) - (ii), (d) - (i)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय १ (फौजदारी प्रक्रिया संहिता, 1973)

सविस्तर स्पष्टीकरण:

१. माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० मधील सुधारणा: माहिती तंत्रज्ञान अधिनियम, २००० च्या उद्देशिका (Preamble) आणि अनुसूचीनुसार इलेक्ट्रॉनिक दस्तऐवज आणि इलेक्ट्रॉनिक स्वाक्षऱ्यांना कायदेशीर मान्यता देण्यासाठी खालील चार (४) प्रमुख कायद्यांमध्ये दुरुस्त्या करण्यात आल्या:
१) भारतीय दंड संहिता, १८६० (Indian Penal Code, 1860) - पहिली अनुसूची
२) भारतीय पुरावा कायदा, १८७२ (Indian Evidence Act, 1872) - दुसरी अनुसूची
३) बँकर्स बुक्स पुरावा कायदा, १८९१ (Bankers' Books Evidence Act, 1891) - तिसरी अनुसूची
४) भारतीय रिझर्व्ह बँक कायदा, १९३४ (Reserve Bank of India Act, 1934) - चौथी अनुसूची.
२. फौजदारी प्रक्रिया संहिता (CrPC, 1973): माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० द्वारे फौजदारी प्रक्रिया संहितेमध्ये (CrPC) कोणतीही दुरुस्ती करण्यात आलेली नाही.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• IT Act २००० द्वारे दुरुस्त करण्यात आलेले ४ कायदे: IPC (1860), Evidence Act (1872), Bankers' Books Evidence Act (1891), RBI Act (1934).
• CrPC मध्ये या कायद्यान्वये दुरुस्ती झालेली नाही.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 1 (Code of Criminal Procedure, 1973)

Detailed Explanation:

1. Acts Amended by the IT Act, 2000: The preamble and schedules of the Information Technology Act, 2000 provided for consequential amendments to four existing enactments to accommodate electronic records and electronic commerce:
1) The Indian Penal Code, 1860 (First Schedule)
2) The Indian Evidence Act, 1872 (Second Schedule)
3) The Bankers' Books Evidence Act, 1891 (Third Schedule)
4) The Reserve Bank of India Act, 1934 (Fourth Schedule).
2. Code of Criminal Procedure, 1973 (CrPC): The CrPC was NOT amended by the Information Technology Act, 2000.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• 4 Acts amended by IT Act 2000: IPC (1860), Evidence Act (1872), Bankers' Books Evidence Act (1891), and RBI Act (1934).
• CrPC, 1973 was excluded from these amendment schedules.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) फौजदारी प्रक्रिया संहिता, 1973 (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय १ (फौजदारी प्रक्रिया संहिता, 1973)**
⚠️ पर्याय (2) भारतीय दंड संहिता, 1860 (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया अधिनियम, 1934 (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) दि बँकर्स बुक साक्षीपुरावा अधिनियम, 1891 (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →