अचूक उत्तर: पर्याय (2) फक्त क
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान अ चुकीचे आहे: सर्व मूलभूत हक्क नकारात्मक नाहीत. काही हक्क राज्याच्या अधिकारांवर मर्यादा घालतात म्हणून नकारात्मक आहेत (उदा. कलमे 14, 15(1), 16(2), 20, 21); परंतु काही हक्क नागरिकांना विशेषाधिकार देतात म्हणून सकारात्मक आहेत (उदा. कलमे 19, 21A, 25, 29, 30).
•
विधान ब चुकीचे आहे: मूलभूत हक्क हे न्यायप्रविष्ट (Justiciable) आहेत; त्यांच्या उल्लंघनाविरुद्ध कलम 32 अन्वये सर्वोच्च न्यायालयात आणि कलम 226 अन्वये उच्च न्यायालयात थेट दाद मागता येते.
•
विधान क बरोबर आहे: राष्ट्रीय आणीबाणीच्या काळात (कलम 352) कलम 358 व 359 अन्वये मूलभूत हक्क निलंबित केले जाऊ शकतात (कलम 20 व 21 चा अपवाद वगळता).
त्यामुळे केवळ विधान क बरोबर आहे.
📌 MPSC परीक्षा टीप: मूलभूत हक्कांची वैशिष्ट्ये: ते न्यायप्रविष्ट आहेत, काही सकारात्मक तर काही नकारात्मक आहेत, ते अमर्याद नाहीत (वाजवी बंधने आहेत), आणि राष्ट्रीय आणीबाणीच्या काळात निलंबित होऊ शकतात (कलमे 20 व 21 वगळून).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Only c
Detailed Analysis:
•
Statement a is incorrect: Not all Fundamental Rights are negative. While some act as prohibitions on the State (e.g., Arts 14, 20, 21), others confer positive liberties and privileges (e.g., Arts 19, 21A, 25, 29, 30).
•
Statement b is incorrect: Fundamental Rights are justiciable and directly enforceable in courts under Articles 32 and 226.
•
Statement c is correct: Fundamental Rights can be suspended during a National Emergency under Articles 358 and 359 (with the exception of Articles 20 and 21).
Hence, only statement c is correct.
📌 MPSC Exam Tip: Characteristics of Fundamental Rights: Justiciable, both negative and positive in nature, subject to reasonable restrictions, and suspendable during a National Emergency (except Articles 20 and 21).
