🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Dept PSI Mains 2017 MEDIUM

भारतीय दंड संहिता 1860 मधील तरतूदींप्रमाणे 'एखाद्या गोष्टीचे अपप्रेरण' खालीलपैकी केव्हा घडते?

EN According to the provisions of the Indian Penal Code, 1860, when does 'abetment of a thing' occur?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
एखादी गोष्ट करण्यास कोणत्याही व्यक्तीला चिथावणी दिल्यास
By instigating any person to do that thing
B
अन्य व्यक्तींबरोबर ती गोष्ट करण्याच्या कटात सामील झाल्यास
By engaging with other persons in a conspiracy to do that thing
C
गुन्हा घडवून आणण्यास जाणीवपूर्वक मदत केल्यास
By intentionally aiding the doing of that thing
D
वरीलपैकी सर्व बाबतीत
In all of the above cases
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) वरीलपैकी सर्व बाबतीत

स्पष्टीकरण:

भारतीय दंड संहिता, १८६० च्या कलम १०७ मध्ये 'एखाद्या गोष्टीची दुष्प्रेरणा / अपप्रेरण' (Abetment of a thing) ची व्याख्या दिली आहे.

कलम १०७ नुसार, दुष्प्रेरणा खालील तीन मार्गांनी घडून येते:

१. चिथावणी देऊन (By Instigation): कोणतीही व्यक्ती दुसऱ्या व्यक्तीला ती गोष्ट करण्यासाठी चिथावणी देते - [पर्याय १].
२. कटात सामील होऊन (By Conspiracy): एक किंवा अधिक व्यक्तींसोबत मिळून त्या गोष्टीसाठी षड्यंत्र रचते आणि त्या कटानुसार काही कृत्य किंवा बेकायदेशीर कसूर घडते - [पर्याय २].
३. जाणीवपूर्वक मदत करून (By Intentional Aid): कोणत्याही कृत्याद्वारे किंवा बेकायदेशीर कसुरीद्वारे ती गोष्ट घडवून आणण्यास जाणूनबुजून मदत करते - [पर्याय ३].

त्यामुळे तिन्ही मार्गांनी दुष्प्रेरणा होते, म्हणून वरीलपैकी सर्व बाबतीत (पर्याय ४) हे योग्य उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: कलम १०७ नुसार दुष्प्रेरणा (Abetment) घडण्याचे ३ मार्ग:

(१) Instigation (चिथावणी)
(२) Conspiracy (षड्यंत्र/कट)
(३) Intentional aid (जाणीवपूर्वक साहाय्य)
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) In all of the above cases

Explanation:

Under Section 107 of the Indian Penal Code, 1860, 'Abetment of a thing' is defined:

A person abets the doing of a thing who:

1. Instigates any person to do that thing [Option 1]; or
2. Engages in a conspiracy with one or more other person or persons for the doing of that thing, and an act or illegal omission takes place pursuant to that conspiracy [Option 2]; or
3. Intentionally aids, by any act or illegal omission, the doing of that thing [Option 3].

Thus, abetment occurs in all three circumstances.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: The three statutory modes of abetment under Section 107 IPC are: (1) Instigation, (2) Conspiracy, and (3) Intentional aid.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) एखादी गोष्ट करण्यास कोणत्याही व्यक्तीला चिथावणी दिल्यास (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) अन्य व्यक्तींबरोबर ती गोष्ट करण्याच्या कटात सामील झाल्यास (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) गुन्हा घडवून आणण्यास जाणीवपूर्वक मदत केल्यास (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) वरीलपैकी सर्व बाबतीत (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (४) वरीलपैकी सर्व बाबतीत**[/gold]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारतीय दंड संहिता (IPC / BNS)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारतीय दंड संहिता (IPC / BNS)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारतीय दंड संहिता (IPC / BNS)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'भारतीय दंड संहिता (IPC / BNS)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'भारतीय दंड संहिता (IPC / BNS)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'भारतीय दंड संहिता (IPC / BNS)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →