🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Dept PSI Mains 2013 MEDIUM

एका गुन्ह्यातील चाकूला रक्त लागलेले असून त्या मध्ये केस (अडकलेले) आहेत. अशा चाकूची हाताळण्याची योग्य पद्धत कोणती?

EN A knife recovered from a crime scene has blood on it with hairs trapped. What is the proper procedure for handling such a knife in forensic investigation?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

चाकू चे हँडल (मूठ/दांडा) पकडणे

Hold the knife by its handle

अंगठा व त्याशेजारील पहिल्या बोटात चाकूचे निमूळते टोक अलगद पकडणे

Gently hold the tip/point of the knife between the thumb and forefinger

चाकू वरील केस काढून टाकणे व चाकू साधारण चाकू सारखा हाताळणे

Remove the hair from the knife and handle it like an ordinary knife

रक्त लागलेल्या पातीवर अलगद धरणे

Hold it gently on the bloodstained blade

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (2) अंगठा व त्याशेजारील पहिल्या बोटात चाकूचे निमूळते टोक अलगद पकडणे

सविस्तर विश्लेषण:

• न्यायवैद्यक शास्त्र व पुरावा हाताळणीची पद्धत (Forensic Evidence Handling):

• गुन्ह्याच्या ठिकाणी जप्त केलेल्या शस्त्रावर (उदा. चाकू) अनेक महत्त्वाचे पुरावे असतात:

1. चाकूची मूठ/हँडल: यावर आरोपीचे अंगुलीमुद्रा (Fingerprints) असण्याची दाट शक्यता असते; त्यामुळे हँडलला अजिबात हात लावू नये.

2. चाकूचे पाते: यावर रक्ताचे डाग, डीएनए आणि अडकलेले केस असतात; पात्याला स्पर्श केल्यास रक्ताचे व केसांचे पुरावे दूषित होऊ शकतात किंवा पुसले जाऊ शकतात.

• म्हणून अशा स्थितीत न्यायवैद्यक नियमांनुसार, चाकू उचलण्यासाठी अंगठा आणि शेजारील पहिले बोट (तर्जनी) यांच्या साहाय्याने चाकूचे निमूळते टोक (Tip/Point) अत्यंत हलक्या हाताने अलगद पकडले जाते आणि तो व्यवस्थित सुरक्षित बॉक्समध्ये किंवा कार्डबोर्डवर पॅक केला जातो.

• त्यामुळे पर्याय (2) ही शास्त्रीयदृष्ट्या अचूक कार्यपद्धती आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: न्यायवैद्यक शास्त्रानुसार (Forensics) गुन्ह्यातील हत्यारावरील बोटांचे ठसे (हँडलवर) आणि जैविक पुरावे (पात्यावर) सुरक्षित ठेवण्यासाठी चाकू केवळ त्याच्या टोकाकडून (Tip) बोटांच्या चिमटीत अलगद हाताळला जातो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Gently hold the tip/point of the knife between the thumb and forefinger

Detailed Analysis:

• Forensic Evidence Handling Standards:

• In forensic investigation, preserving fragile trace evidence on weapons of offence is critical:

1. The handle typically carries latent fingerprints of the offender and must never be grasped directly.

2. The blade contains crucial biological evidence (blood grouping, DNA, adhered hair strands) which must not be touched or wiped.

• The standard forensic protocol dictates picking up the weapon by lightly grasping the extreme tip/point of the blade between the thumb and forefinger, or using sterile forceps, and securing it into a rigid container without disturbing either the handle or the blood/hair traces.

• Thus, Option (2) is the scientifically correct procedure.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: In forensic handling of sharp weapons, avoid touching the handle (preserves fingerprints) and the flat blade (preserves blood/DNA). Pick up delicately by the point/tip using thumb and index finger.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) चाकू चे हँडल (मूठ/दांडा) पकडणे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) अंगठा व त्याशेजारील पहिल्या बोटात चाकूचे निमूळते टोक अलगद पकडणे (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (2) अंगठा व त्याशेजारील पहिल्या बोटात चाकूचे निमूळते टोक अलगद पकडणे**[/gold]

⚠️ पर्याय (3) चाकू वरील केस काढून टाकणे व चाकू साधारण चाकू सारखा हाताळणे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) रक्त लागलेल्या पातीवर अलगद धरणे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारतीय दंड संहिता (IPC / BNS)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारतीय दंड संहिता (IPC / BNS)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारतीय दंड संहिता (IPC / BNS)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'भारतीय दंड संहिता (IPC / BNS)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'भारतीय दंड संहिता (IPC / BNS)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'अंगठा व त्याशेजारील पहिल्या बोटात चाकूचे निमूळते टोक अलगद पकडणे' हे असून ते 'भारतीय दंड संहिता (IPC / BNS)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'भारतीय दंड संहिता (IPC / BNS)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

एका गुन्ह्यातील चाकूला रक्त लागलेले असून त्या मध्ये केस (अडकलेले) आहेत. अशा चाकूची हाताळण्याची योग्य पद्धत कोणती?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन