धर्मनिरपेक्ष राज्य म्हणजे ________ अ) राज्य हे एखाद्या विशिष्ट धर्माच्या विरोधी असेल ब) राज्य हे धर्मानुकूल असते क) राज्य हे कोणत्याही धर्मावर आधारलेले नसेल ड) राज्याची कोणत्याही विशिष्ट धर्माशी निष्ठा नसेल ई) राज्य हे धर्माच्या विरोधी नसेल वरीलपैकी कोणता/कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
EN
A secular state means ______:
(a) The State is opposed to a specific religion
(b) The State is pro-religion
(c) The State is not based on any religion
(d) The State has no loyalty to any particular religion
(e) The State is not anti-religion
Which of the above statement(s) is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (फक्त क, ड आणि ई) आहे.
धर्मनिरपेक्ष राज्याची खरी वैशिष्ट्ये:
•
विधान (अ) चूक: धर्मनिरपेक्ष राज्य कोणत्याही विशिष्ट धर्माच्या विरोधी (Anti-religion) नसते.
•
विधान (ब) चूक: राज्य विशिष्ट धर्माला अनुकूल (Pro-religion) किंवा धर्मसापेक्ष नसते.
•
विधान (क) बरोबर: राज्य हे कोणत्याही धार्मिक तत्त्वावर किंवा धर्मग्रंथावर आधारलेले नसते (No Theocracy).
•
विधान (ड) बरोबर: राज्याची कोणत्याही विशिष्ट धर्माशी एकनिष्ठता किंवा विशेष पक्षपातीपणा नसतो.
•
विधान (ई) बरोबर: राज्य हे धर्माच्या विरोधात नसते; ते प्रत्येक नागरिकाला त्याच्या इच्छेनुसार धर्माचे पालन करण्याचे स्वातंत्र्य देते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
एस. आर. बोम्मई वि. युनियन ऑफ इंडिया (१९९४) खटल्यात सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की 'धर्मनिरपेक्षता' (Secularism) हा भारतीय राज्यघटनेच्या पायाभूत संरचनेचा (Basic Structure) मूलभूत भाग आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 4 (Only (c), (d) and (e)).
Pillars of a Secular State:
•
Statement (a) is false: A secular state does not harbor hostility or bias against any faith.
•
Statement (b) is false: The state does not align itself preferentially with any religion.
•
Statement (c) is true: State governance and laws are not grounded in religious dogmas or theocracy.
•
Statement (d) is true: The state pledges allegiance to constitutional principles rather than sectarian dogmas.
•
Statement (e) is true: The state is not anti-religion; it safeguards freedom of conscience for all believers and non-believers alike.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
In the landmark *S. R. Bommai v. Union of India (1994)* ruling, the Supreme Court declared secularism an immutable component of the 'Basic Structure' of the Indian Constitution.