अ) लोकसंख्येचा आकार आणि सामाजिक विकासाचा परस्पर संबंध आहे. ब) लोकसंख्या कमी असल्यास त्याचा सामाजिक विकासावर परिणाम होतो. क) लोकसंख्या अधिक असल्यासही त्याचा परिणाम सामाजिक विकासावर होतो. ड) लोकसंख्येचा आकार खूप जास्त किंवा खूप कमी असणे या दोन्ही बाबी सामाजिक विकासाला मारक ठरतात. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत? 1: अ आणि क 2: अ, ब आणि ड 3: ब, क आणि ड 4: वरीलपैकी सर्व
चारही विधाने जनसांख्यिकी आणि सामाजिक विकासाच्या संबंधावर अचूक भाष्य करतात. लोकसंख्या खूप कमी असल्यास कार्यक्षम मनुष्यबळाची कमतरता निर्माण होते व संसाधनांचा अपव्यय होतो; तर लोकसंख्या गरजेपेक्षा खूप जास्त असल्यास गरिबी, बेरोजगारी आणि पर्यावरणाचा ऱ्हास होतो. म्हणून देशात 'इष्टतम लोकसंख्या' (Optimum Population) असणे सामाजिक विकासासाठी आदर्श मानले जाते.
एडविन कॅनन (Edwin Cannan) आणि डाल्टन (Dalton) यांनी 'इष्टतम लोकसंख्या सिद्धांत' (Optimum Theory of Population) मांडला.
All four statements accurately convey the tenets of demographic economics. Underpopulation leads to labor shortages and underutilized capacity, while overpopulation overburdens capital, public infrastructure, and the environment. Both extremes hinder social progress, establishing the necessity of an 'optimum population'.
Edwin Cannan and Hugh Dalton pioneered the Optimum Theory of Population, linking population size to maximum per capita output.