भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2017 MEDIUM

ग्राहक संरक्षण कायदा 1986 यामध्ये दिलेल्या ग्राहकाच्या व्याख्येनुसार खालीलपैकी कोणत्या व्यक्ती ग्राहक होत नाहीत? अ) दुसऱ्याने विकत घेतलेली वस्तू त्याच्या परवानगीने वापरणारी व्यक्ती. ब) पुनर्विक्रीसाठी ज्या व्यक्तीने वस्तू विकत घेतली आहे, ती व्यक्ती. क) मोफत दिल्या जाणाऱ्या सेवेचा लाभ घेत असलेली व्यक्ती. ड) उधारीवर वस्तू विकत घेतली आहे ती व्यक्ती. पर्यायी उत्तरे:

EN According to the definition of 'Consumer' given under the Consumer Protection Act, 1986, which of the following persons are NOT consumers? (a) A person who uses goods with the approval/permission of the purchaser. (b) A person who obtains goods for resale or commercial purpose. (c) A person who avails of any service free of charge. (d) A person who buys goods on deferred payment basis / credit. Alternative answers:
A
अ आणि ड (a) and (d)
✓
ब आणि क (b) and (c)
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
फक्त ब Only (b)
D
सर्व व्यक्ती ग्राहक आहेत. All persons are consumers.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: पर्याय (२)

स्पष्टीकरण:

ग्राहक संरक्षण कायदा, १९८६ च्या कलम २(१)(d) नुसार 'ग्राहक' या संज्ञेच्या कक्षेत न येणाऱ्या व्यक्ती:

• विधान (अ) मधील व्यक्ती ग्राहक आहे: वस्तू खरेदीदाराच्या संमतीने किंवा परवानगीने वस्तू वापरणारी व्यक्ती ग्राहक मानली जाते.
• विधान (ब) मधील व्यक्ती ग्राहक नाही: ज्या व्यक्तीने वस्तू पुनर्विक्रीसाठी (Resale) किंवा मोठ्या प्रमाणावर व्यावसायिक कारणासाठी विकत घेतली आहे, ती व्यक्ती ग्राहक मानली जात नाही.
• विधान (क) मधील व्यक्ती ग्राहक नाही: जी व्यक्ती विनामूल्य किंवा मोफत (Free of charge) दिल्या जाणाऱ्या सेवेचा लाभ घेते, ती कायद्यानुसार ग्राहक ठरत नाही.
• विधान (ड) मधील व्यक्ती ग्राहक आहे: उधारीवर किंवा विलंबित देयकावर (Deferred payment) वस्तू खरेदी करणारी व्यक्ती कायदेशीररित्या ग्राहक ठरते.

त्यामुळे (ब) आणि (क) मधील व्यक्ती ग्राहक होत नाहीत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

'ग्राहक' ठरण्यासाठी मोबदला (Consideration) असणे आवश्यक आहे; मोफत सेवेचा लाभार्थी ग्राहक नसतो. तसेच व्यावसायिक पुनर्विक्रीसाठी खरेदी करणारा ग्राहक मानला जात नाही.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: Option (2)

Explanation:

Under Section 2(1)(d) of the Consumer Protection Act, 1986:

• Person in (a) IS a consumer: Any beneficiary who uses the goods with the approval/permission of the buyer is recognized as a consumer.
• Person in (b) is NOT a consumer: A person who obtains goods for resale or for any commercial purpose is expressly excluded from the definition of a consumer.
• Person in (c) is NOT a consumer: A person who avails of any service rendered free of charge is not a consumer under the Act.
• Person in (d) IS a consumer: A person who purchases goods on credit or deferred payment terms is explicitly covered as a consumer.

Therefore, persons in statements (b) and (c) are NOT consumers.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Two universal exclusions from the definition of 'Consumer': commercial purchasers for resale, and beneficiaries of totally free services.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →