🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2020 MEDIUM

माहिती व तंत्रज्ञान अधिनियम 2000 प्रमाणे जो कोणी जाणीवपूर्वक इलेक्ट्रॉनीक स्वाक्षरी प्रमाणपत्र निर्माण करेल, प्रसिद्ध करेल किंवा कोणत्याही फसवणूकीच्या अथवा अवैध कामाकरिता उपलब्ध करून देईल, तर त्याला ________ या प्रमाणे कारावास किंवा दंडाची शिक्षा होईल.

EN According to the Information Technology Act, 2000, whoever knowingly creates, publishes or otherwise makes available an Electronic Signature Certificate for any fraudulent or unlawful purpose shall be punished with imprisonment or fine as:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

दोन वर्षे किंवा ₹ 1,00,000 (₹ एक लाख) पर्यंत दंड

Two years or fine up to ₹ 1,00,000 (₹ One lakh)

एक वर्षे किंवा ₹ 25,000 (₹ पंचवीस हजार) पर्यंत दंड

One year or fine up to ₹ 25,000 (₹ Twenty-five thousand)

6 महिने किंवा ₹ 25,000 (₹ पंचवीस हजार) पर्यंत दंड

6 months or fine up to ₹ 25,000 (₹ Twenty-five thousand)

3 महिने किंवा ₹ 10,000 (₹ दहा हजार) पर्यंत दंड

3 months or fine up to ₹ 10,000 (₹ Ten thousand)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय १ (दोन वर्षे किंवा ₹ 1,00,000 पर्यंत दंड)

सविस्तर स्पष्टीकरण:

१. कलम ७४ ची तरतूद (Publication for fraudulent purpose): माहिती तंत्रज्ञान अधिनियम, २००० च्या कलम ७४ नुसार, जो कोणी जाणीवपूर्वक कोणत्याही फसवणुकीच्या किंवा बेकायदेशीर हेतूसाठी इलेक्ट्रॉनिक स्वाक्षरी प्रमाणपत्र तयार करेल, प्रसिद्ध करेल किंवा उपलब्ध करून देईल, तो गुन्हेगार ठरेल.

२. शिक्षेची तरतूद: कलम ७४ अन्वये अशा गुन्हेगाराला २ वर्षांपर्यंत कारावास किंवा १,००,००० रुपयांपर्यंत (₹ १ लाख) दंड, किंवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकतात.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• कलम ७३: खोटे प्रमाणपत्र प्रसिद्ध करणे (शिक्षा: २ वर्षांपर्यंत कारावास किंवा रु. १ लाख दंड).

• कलम ७४: फसवणुकीच्या हेतूने प्रमाणपत्र तयार करणे किंवा प्रसिद्ध करणे (शिक्षा: २ वर्षांपर्यंत कारावास किंवा रु. १ लाख दंड).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 1 (Two years or fine up to ₹ 1,00,000 (₹ One lakh))

Detailed Explanation:

1. Section 74 (Publication for Fraudulent Purpose): Under Section 74 of the Information Technology Act, 2000, whoever knowingly creates, publishes or otherwise makes available an Electronic Signature Certificate for any fraudulent or unlawful purpose shall be guilty of an offence.

2. Punitive Scale: Punishable with imprisonment for a term which may extend to two years, or with fine which may extend to one lakh rupees (₹ 1,00,000), or with both.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• Section 73: Publishing false Digital Signature Certificate.

• Section 74: Creating or publishing DSC for fraudulent purposes (Up to 2 years prison or fine up to ₹ 1,00,000).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) दोन वर्षे किंवा ₹ 1,00,000 (₹ एक लाख) पर्यंत दंड (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय १ (दोन वर्षे किंवा ₹ 1,00,000 पर्यंत दंड)**

⚠️ पर्याय (2) एक वर्षे किंवा ₹ 25,000 (₹ पंचवीस हजार) पर्यंत दंड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) 6 महिने किंवा ₹ 25,000 (₹ पंचवीस हजार) पर्यंत दंड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) 3 महिने किंवा ₹ 10,000 (₹ दहा हजार) पर्यंत दंड (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'दोन वर्षे किंवा ₹ 1,00,000 (₹ एक लाख) पर्यंत दंड' हे असून ते 'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० (IT Act)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन