पुढीलपैकी कोणाच्या मताप्रमाणे “ड्रॉईट ॲडमिनीस्ट्रॅटिफ (Droit Administratif)" हे कायद्याचे राज्य या तत्त्वाच्या विरोधी आहे?
EN
According to whom is 'Droit Administratif' opposed to the principle of the Rule of Law?
अचूक उत्तर: पर्याय (२) डायसी
प्रशासकीय कायदा व घटनात्मक तत्त्वज्ञानानुसार पर्याय (२) डायसी (A.V. Dicey) हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (२) अचूक उत्तर: ब्रिटिश घटनातज्ज्ञ प्रा. अल्बर्ट व्हॅन डायसी (A.V. Dicey) यांनी आपल्या *'द लॉ ऑफ द कॉन्स्टिट्यूशन'* (१८८५) या ग्रंथात 'कायद्याचे राज्य' (Rule of Law) हा सिद्धांत मांडला. त्यांनी फ्रेंच प्रशासकीय कायद्याच्या 'ड्रॉईट ॲडमिनीस्ट्रॅटिफ' (Droit Administratif) या पद्धतीवर तीव्र आक्षेप घेतला आणि असा दावा केला की: फ्रान्समध्ये सामान्य नागरिकांसाठी स्वतंत्र दिवाणी न्यायालये आणि सरकारी अधिकाऱ्यांसाठी स्वतंत्र प्रशासकीय न्यायालये (Conseil d'État) असणे हे कायद्याच्या राज्याच्या आणि कायद्यापुढील समानतेच्या तत्त्वाच्या थेट विरोधी आहे.
•
पर्याय (१) चुकीचा: एच. डब्ल्यू. आर. वेड हे आधुनिक प्रशासकीय कायदेतज्ज्ञ आहेत, त्यांनी डायसीच्या या संकुचित भूमिकेवर नंतर टीका केली.
•
पर्याय (३) चुकीचा: जॉन बोडिन हे सार्वभौमत्व सिद्धांताचे जनक आहेत.
•
पर्याय (४) चुकीचा: माँटेस्क्यू यांनी 'सत्ता विभाजन सिद्धांत' (Separation of Powers) मांडला.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: ए. व्ही. डायसी यांचे कायद्याचे राज्य (Rule of Law - ३ मुख्य तत्त्वे):
१.
कायद्याची सर्वोच्चता (Supremacy of Law) - मनमानी अधिकारांचा अभाव.
२.
कायद्यापुढे समानता (Equality before Law) - सामान्य न्यायालयात सामान्य कायद्याचे राज्य.
३.
संविधानाचा उगम सामान्य कायद्यातून (Predominance of Legal Spirit).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Dicey
In comparative constitutional and administrative jurisprudence, Option (2) Dicey (A.V. Dicey) is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Option (2) is correct: Renowned British jurist A.V. Dicey famously articulated the doctrine of the Rule of Law in his classic 1885 treatise *Introduction to the Study of the Law of the Constitution*. Dicey vehemently argued that the French system of 'Droit Administratif'—which established a distinct body of administrative law and special administrative courts (*Conseil d'État*) for state officials—was antithetical to the Rule of Law, which requires that all persons (citizens and officials alike) be subject to the ordinary law of the land administered by ordinary tribunals.
•
Option (1) is incorrect: H.W.R. Wade was a 20th-century administrative law authority who later critiqued Dicey's rigid misunderstanding of the French system.
•
Option (3) is incorrect: Jean Bodin formulated the theory of sovereignty (1576).
•
Option (4) is incorrect: Montesquieu authored the doctrine of Separation of Powers (*The Spirit of the Laws*, 1748).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: A.V. Dicey's Three Meanings of the Rule of Law:
1.
Absolute supremacy of regular law over arbitrary power.
2.
Equality before the law (subjection of all classes to the ordinary courts).
3.
Rights of individuals flow from judicial decisions (judge-made constitution).