भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 51A मध्ये खालीलपैकी कोणत्या मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश करण्यांत आलेला नाही? अ) आपल्या संमिश्र संस्कृतीच्या समृद्ध वारशांचे मोल जाणून तो जतन करणे. ब) विज्ञाननिष्ठ दृष्टिकोन, मानवतावाद आणि शोधकबुद्धी व सुधारणावाद यांचा विकास करणे. क) राष्ट्रीय दृष्ट्या महत्त्वाची असल्याचे घोषित केलेली स्मारके, स्थळे आणि वस्तू यांचे संरक्षण. ड) मादक पेये व आरोग्यास अपायकारक अशी अंमली द्रव्ये यांच्या सेवन करण्यावर बंदी आणणे. पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following are NOT included among the Fundamental Duties under Article 51A of the Indian Constitution?
a) To value and preserve the rich heritage of our composite culture.
b) To develop scientific temper, humanism and the spirit of inquiry and reform.
c) Protection of monuments, places and objects of national importance.
d) Prohibition of consumption of intoxicating drinks and drugs injurious to health.
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (क आणि ड)
स्पष्टीकरण:
•
विधानांचे विश्लेषण:
•
विधान अ: "आपल्या संमिश्र संस्कृतीच्या समृद्ध वारशांचे मोल जाणून तो जतन करणे" -> हे कलम ५१A(f) मधील मूलभूत कर्तव्य आहे.
•
विधान ब: "विज्ञाननिष्ठ दृष्टिकोन, मानवतावाद आणि शोधकबुद्धी यांचा विकास करणे" -> हे कलम ५१A(h) मधील मूलभूत कर्तव्य आहे.
•
विधान क: "राष्ट्रीय दृष्ट्या महत्त्वाची स्मारके, स्थळे यांचे संरक्षण करणे" -> हे कलम ४९ मधील राज्यधोरणाचे मार्गदर्शक तत्त्व (DPSP) आहे, मूलभूत कर्तव्य नाही.
•
विधान ड: "मादक पेये व आरोग्यास अपायकारक अंमली द्रव्यांवर बंदी आणणे" -> हे कलम ४७ मधील मार्गदर्शक तत्त्व (DPSP) आहे, मूलभूत कर्तव्य नाही.
•
प्रश्नात विचारले आहे: 'कोणत्या मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश करण्यात आलेला नाही?'
•
त्यामुळे क आणि ड (पर्याय ३) हे मूलभूत कर्तव्ये नाहीत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
मार्गदर्शक तत्त्वे वि. मूलभूत कर्तव्ये यातील साम्य व फरक:
•
कलम 49 (DPSP): स्मारके व राष्ट्रीय महत्त्वाची स्थळे जतन करणे (शासनाचे काम).
•
कलम 51A(i) (Duty): सार्वजनिक मालमत्तेचे रक्षण करणे (नागरिकांचे कर्तव्य).
•
कलम 47 (DPSP): मादक द्रव्यांवर बंदी घालणे (शासनाचे काम).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (c and d)
Explanation:
•
Evaluating the statements against Article 51A:
•
Statement a: "To value and preserve the rich heritage of composite culture" -> Article 51A(f) (Fundamental Duty).
•
Statement b: "To develop scientific temper, humanism and spirit of inquiry" -> Article 51A(h) (Fundamental Duty).
•
Statement c: "Protection of monuments, places and objects of national importance" -> Article 49 (Directive Principle of State Policy - DPSP), NOT a Fundamental Duty.
•
Statement d: "Prohibition of intoxicating drinks and drugs" -> Article 47 (DPSP), NOT a Fundamental Duty.
•
The question asks which are NOT included in Fundamental Duties.
•
Therefore, c and d (Option 3) are the correct exclusions.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Crucial DPSP vs. Duty distinctions:
•
Article 49 (DPSP) = Protection of monuments of national importance.
•
Article 51A(i) (Duty) = Safeguarding public property.
•
Article 47 (DPSP) = Prohibition of intoxicating liquor and drugs.