भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2024 MEDIUM

भारतात अर्थसंकल्प तयार करणे आणि एकत्रिकरण करण्या संदर्भातील टप्यांचा योग्य क्रम लावा. a. मंत्रिमंडळाची मान्यता. b. वित्त मंत्रालयाद्वारे अंदाजांची छाननी आणि एकत्रिकरण. c. विभागीय नियंत्रक अधिकाऱ्यांकडून अंदाजांची छाननी. d. संवितरण अधिकाऱ्यांकडून प्राथमिक अंदाज तयार करणे आणि एकत्रिकरण करणे. e. महालेखापाल आणि प्रशासकीय विभागाद्वारे सुधारित अंदाजाची छाननी.

EN Arrange the following stages of budget preparation and consolidation in India in the correct sequence: a. Approval by Cabinet. b. Scrutiny and consolidation of estimates by the Ministry of Finance. c. Scrutiny of estimates by departmental controlling officers. d. Preparation and consolidation of primary estimates by disbursing officers. e. Scrutiny of revised estimates by the Accountant General and administrative department.

a, b, c, d आणि e a, b, c, d and e

d, c, b, e आणि a d, c, b, e and a

c, d, e, a आणि b c, d, e, a and b

✓

d, c, e, b आणि a d, c, e, b and a

✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) d, c, e, b आणि a

सविस्तर विश्लेषण:

भारतात अर्थसंकल्प तयार करण्याची प्रक्रिया तळागाळापासून (Bottom-up approach) सुरू होते. त्याचा योग्य प्रशासकीय क्रम खालीलप्रमाणे आहे:

१. टप्पा (d): स्थानिक पातळीवरील संवितरण अधिकाऱ्यांकडून (Drawing and Disbursing Officers - DDO) प्राथमिक अंदाज तयार करणे आणि एकत्रिकरण करणे.

२. टप्पा (c): हे प्राथमिक अंदाज खातेप्रमुखांकडे जातात, जिथे विभागीय नियंत्रक अधिकाऱ्यांकडून (Departmental Controlling Officers) या अंदाजांची छाननी केली जाते.

३. टप्पा (e): महालेखापाल (Accountant General) आणि प्रशासकीय विभागाद्वारे सुधारित अंदाजांची (Revised Estimates) छाननी व पडताळणी केली जाते.

४. टप्पा (b): वित्त मंत्रालयाच्या अर्थसंकल्प प्रभागाद्वारे (Budget Division, Ministry of Finance) संपूर्ण देशाच्या अंदाजांची अंतिम छाननी आणि एकत्रिकरण केले जाते.

५. टप्पा (a): शेवटी संपूर्ण अर्थसंकल्पाला केंद्रीय मंत्रिमंडळाची (Cabinet) औपचारिक मान्यता घेतली जाते.

त्यामुळे अचूक क्रम d, c, e, b आणि a असा आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

अर्थसंकल्प निर्मितीचा प्रशासकीय क्रम:

संवितरण अधिकारी (DDO) ➔ नियंत्रक अधिकारी ➔ महालेखापाल व प्रशासकीय विभाग ➔ वित्त मंत्रालय ➔ मंत्रिमंडळाची मान्यता (Cabinet).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) d, c, e, b and a

Detailed Analysis:

In India, the budgetary formulation follows a bottom-up administrative chain:

1. Stage (d): Preparation and consolidation of primary estimates at the field level by local Disbursing Officers (DDOs).

2. Stage (c): Scrutiny and consolidation of these departmental estimates by Departmental Controlling Officers / Heads of Departments.

3. Stage (e): Scrutiny and reconciliation of revised estimates by the Accountant General and the respective Administrative Departments.

4. Stage (b): Overall scrutiny, adjustment, and consolidation of national estimates by the Ministry of Finance (Budget Division).

5. Stage (a): Final consideration and formal approval of the budget by the Union Cabinet.

Therefore, the correct chronological sequence is d, c, e, b, and a.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Hierarchical stages in Budget formulation:

Disbursing Officers ➔ Controlling Officers ➔ Accountant General & Admin Dept ➔ Ministry of Finance ➔ Cabinet Approval.

sell 📌 महत्त्वाचे विषय व सर्च टॅग्ज (Important Topics & Search Tags):

#संसदीयकार्यपद्धतीनियमवसमित्या #भारतीयराज्यघटनावराज्यव्यवस्था #MPSCसंयुक्तपूर्वपरीक्षा #राज्यसेवापूर्वपरीक्षा #MPSCसरावप्रश्नसंच #PYQ2024 #MPSCअचूकउत्तरपत्रिका #स्पर्धापरीक्षामार्गदर्शन

← मागील प्रश्न

पुढील प्रश्न →

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

📚 याच विषयातील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न: