भारतीय राज्यघटनेचे कलम क्रमांक 368 खालीलपैकी कोणत्या प्रकारे बदलता येते?
EN
Article 368 of the Constitution of India can be amended by which of the following procedures?
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (संसदेच्या प्रत्येक सभागृहाचे दोन तृतीयांश बहुमत आणि किमान 1/2 घटक राज्यांच्या विधीमंडळाच्या मान्यतेने)
स्पष्टीकरण:
•
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ३६८(२) च्या परंतुकानुसार (Proviso to Article 368(2)), जर स्वतः कलम ३६८ मध्येच दुरुस्ती करायची असेल, तर ती पद्धत अत्यंत ताठर आहे:
1.
संसदेच्या दोन्ही सभागृहांमध्ये उपस्थित आणि मतदान करणाऱ्या सदस्यांचे २/३ बहुमत (तसेच एकूण सदस्यसंख्येचे ५०% पेक्षा जास्त साधे बहुमत - विशेष बहुमत) आवश्यक असते.
2.
तसेच देशातील किमान निम्म्या (१/२) घटक राज्यांच्या विधिमंडळांची साध्या बहुमताने मंजुरी आवश्यक असते.
•
त्यामुळे स्वतः कलम ३६८ दुरुस्त करण्यासाठी संसदेचे विशेष बहुमत + निम्म्या राज्यांची संमती लागते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
स्वतः कलम ३६८ मध्ये सुधारणा करण्यासाठी कलम ३६८(२) परंतुकानुसार संसदेचे विशेष बहुमत + किमान ५०% घटक राज्यांच्या विधिमंडळांची मंजुरी आवश्यक असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (By two-thirds majority of each House of Parliament and ratification by legislatures of at least 1/2 of the States)
Explanation:
•
Under the proviso to Article 368(2), if an amendment seeks to make any change in Article 368 itself, it falls under the federal category.
•
Therefore, such an amendment requires:
1.
A special majority of each House of Parliament (a majority of total membership and a 2/3rd majority of members present and voting); AND
2.
Ratification by the legislatures of not less than one-half of the States by simple majority before being presented to the President.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Amending Article 368 itself requires a special majority of Parliament plus ratification by not less than one-half of the State legislatures under the proviso to Article 368(2).