जसे कार्बन डाय ऑक्साईड चे आकशातील प्रमाण वाढते उष्णता वाढते व त्यामुळे ........ अ) वातावरणीय पट्टे विषुववृत्ता (इक्वेटर) पासून धृवाकडे सरकतील व वृक्षवल्लीही विषुवृत्तापासून दूर जातील. ब) कीड, किडे उष्ण वातावरणात अधिक वाढतील. तद्वतच रोगराईही वाढेल. आता सांगा काय शक्य आहे.
EN
As the atmospheric concentration of carbon dioxide increases, temperatures rise, and consequently:
a. Climatic zones will shift from the equator towards the poles, and vegetational belts will move away from the equator.
b. Pests and insects will thrive in warmer climates, leading to an increase in diseases.
What is likely to happen?
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (अ आणि ब / Both a and b)
सविस्तर विश्लेषण:
कार्बन डायऑक्साइड वाढ आणि तापमानवाढीचे परिणाम:
1.
विधान (अ) शक्य आहे: जागतिक तापमान वाढल्यामुळे उष्णकटिबंधातील हवामान पट्टे ध्रुवांकडे सरकतील (Poleward shift of climate zones). यामुळे वनस्पती आणि जंगलांचे नैसर्गिक अधिवास थंड प्रदेशांकडे म्हणजेच विषुववृत्तापासून दूर ध्रुवांकडे आणि उंच पर्वतांकडे स्थलांतरित होतील.
2.
विधान (ब) शक्य आहे: उबदार आणि आर्द्र हवामान हे कीटक, डास आणि वनस्पतींवरील किडींच्या पुनरुत्पादनासाठी अत्यंत अनुकूल असते. तापमानवाढीमुळे किडींची संख्या प्रचंड वाढेल, पिकांचे नुकसान वाढेल आणि मलेरिया, डेंग्यू यांसारख्या संसर्गजन्य रोगांची साथ झपाट्याने पसरेल.
त्यामुळे दोन्ही विधाने (अ आणि ब) हवामान बदलाचे अपरिहार्य परिणाम दर्शवतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
तापमानवाढीमुळे वनस्पती व प्राण्यांच्या जीवनचक्रात (फुले येणे, प्रजनन) होणाऱ्या वेळेच्या बदलाच्या अभ्यासाला 'फेनॉलॉजी' (Phenology) म्हणतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Both a and b)
Detailed Analysis:
Ecological Impacts of Rising Atmospheric $CO_2$ and Global Warming:
1.
Statement a is likely: As global mean surface temperatures climb, bioclimatic envelopes shift poleward and upward in altitude. Plant taxa and forest biomes will experience range shifts away from equatorial thermal zones towards high latitudes and high alpine elevations.
2.
Statement b is likely: Elevated temperatures shorten generation times of insect pests, vectors, and pathogens. Warmer winters remove natural thermal kill-limits, facilitating explosive insect pest outbreaks in agriculture and geographic expansion of vector-borne infectious diseases (malaria, dengue).
Both statements (a) and (b) are scientifically recognized consequences.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The study of climate-induced timing shifts in cyclical biological events (such as leaf emergence, flowering, and insect emergence) is known as Phenology.