संविधानाच्या प्रारंभी भारताचा नागरिक होण्याकरता कोणती अट आवश्यक नव्हती?
EN
At the commencement of the Constitution, which condition was NOT required to become a citizen of India?
अचूक उत्तर: पर्याय (३) माता व पितांचा भारतात जन्म किंवा
सविस्तर विश्लेषण:
•
अनुच्छेद ५ - संविधानाच्या प्रारंभी नागरिकत्व:
•
संविधानाच्या प्रारंभी (२६ जानेवारी १९५०) भारताचा नागरिक होण्यासाठी खालील अटी विहित केलेल्या होत्या:
•
मूलभूत अट: व्यक्तीचा भारतात अधिवास (Domicile in India) असणे अनिवार्य होते [पर्याय १].
•
याशिवाय खालील तीनपैकी कोणतीही एक अट पूर्ण करणे आवश्यक होते:
(a)
तिचा भारतात जन्म झालेला असावा [पर्याय २]. किंवा
(b)
तिच्या पालकांपैकी (आई किंवा वडील) कोणा एकाचा जन्म भारतात झालेला असावा (Either of whose parents was born in India).
(c)
अशा प्रारंभापूर्वी किमान ५ वर्षे ती भारतात सामान्यतः निवासी असावी [पर्याय ४].
•
पर्याय (३) आवश्यक नव्हता:
•
घटनेत "आई किंवा वडील यांपैकी कोणीही एक" (Either parent) असा उल्लेख आहे, "माता व पिता दोघांचाही जन्म भारतात झालेला असावा" अशी अट नव्हती.
•
म्हणून पर्याय (३) ही अट आवश्यक नव्हती.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
कलम ५: संविधानाच्या प्रारंभी नागरिकत्व.
•
अट १: भारतात अधिवास (Domicile).
•
अट २: (अ) स्वतःचा जन्म भारतात OR (ब) आई किंवा वडील एकाचा जन्म भारतात OR (क) किमान ५ वर्षे सलग वास्तव्य.
•
'दोन्ही पालकांचा जन्म भारतात असणे' ही अट कधीही नव्हती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Both mother and father born in India OR
Detailed Analysis:
•
Article 5 - Citizenship at the Commencement of the Constitution:
•
Under Article 5, every person who had their domicile in the territory of India AND fulfilled any ONE of the following three conditions became a citizen of India:
1.
He was born in the territory of India [Option 2]; OR
2.
Either of whose parents was born in the territory of India; OR
3.
He had been ordinarily resident in India for not less than 5 years immediately preceding such commencement [Option 4].
•
Option (3) was NOT required:
•
The Constitution specifies "either of whose parents" (anyone between mother or father), NOT that "both mother and father" had to be born in India.
•
Hence, Option (3) was not required.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Article 5 requirements: Domicile in India PLUS (born in India OR either parent born in India OR resident for 5 years).