........... याने कोकणात शिक्षणाचा प्रचार करण्यास सुरवात केली.
EN
........... began propagating education in Konkan.
१९ व्या शतकाच्या प्रारंभी कोकण भागात आधुनिक शिक्षणाचा प्रसार करण्यास कॅप्टन टी. बी. जेर्व्हिस (Captain Thomas Best Jervis) यांनी सुरुवात केली:
१.
टी. बी. जेर्व्हिस कोण होते?: कॅप्टन थॉमस बेस्ट जेर्व्हिस हे 'बॉम्बे इंजिनियर्स'मधील ब्रिटिश लष्करी अधिकारी आणि भूमापक (Geographical Surveyor) होते. त्यांनी १८२० च्या दशकात दक्षिण कोकणाचे सखोल भौगोलिक व सांख्यिकी सर्वेक्षण केले.
२.
कोकणात शिक्षण प्रसार: कोकणातील जनतेच्या दारिद्र्याचे मुख्य कारण निरक्षरता आहे हे ओळखून जेर्व्हिस यांनी १८२०-२४ दरम्यान स्वतःच्या खर्चाने व स्थानिक लोकांच्या मदतीने दक्षिण कोकणात (रत्नागिरी, मालवण, बाणकोट भागात) देशी शाळांची स्थापना केली.
३.
पुस्तके व साहित्य: त्यांनी गणिताची आणि विज्ञानाची इंग्रजी पुस्तके मराठीत भाषांतरित करून घेतली आणि 'बॉम्बे नेटिव्ह स्कूल बुक सोसायटी'च्या स्थापनेत महत्त्वाचा हातभार लावला.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
कोकणात शिक्षणाचा प्रसार करणारे ब्रिटिश अधिकारी: कॅप्टन टी. बी. जेर्व्हिस.
•
त्यांनी दक्षिण कोकणाचे सर्वेक्षण करून तेथे प्राथमिक व देशी शाळा सुरू केल्या.
•
त्यांचे बंधू जॉर्ज जेर्व्हिस यांनीही मुंबईत बॉम्बे नेटिव्ह एज्युकेशन सोसायटीचे सेक्रेटरी म्हणून काम केले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Modern education and vernacular schooling were initially propagated in the Konkan region by the British surveyor and engineer Captain T. B. Jervis (Thomas Best Jervis):
1.
Background: Captain T. B. Jervis of the Bombay Engineers was tasked with the revenue and topographical survey of South Konkan (Ratnagiri and surrounding regions) during 1819–1824 following the annexation of the Peshwa territories.
2.
Educational Initiatives in Konkan: Moved by the extreme poverty and educational deprivation of the coastal inhabitants, Jervis established an extensive network of vernacular native schools across Konkan at his own initiative and expense.
3.
Translating Textbooks: He translated European mathematical, arithmetic, and geographic treatises into Marathi and was an active founder-member of the Bombay Native School Book and School Society.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Captain T. B. Jervis pioneered the spread of modern schools in the Konkan region in the 1820s.
•
Conducted the famous statistical survey of South Konkan.