अन्नधान्याचे बफर स्टॉक ______ करिता असतात. अ. किंमतीतील चढ-उतार मर्यादीत करण्यासाठी ब. अन्नधान्य निर्यात क. बियाणे पुरवठा ड. खुल्या बाजारात विकण्यासाठी
EN
Buffer stocks of food grains are for ______.A. To limit price fluctuationsb. Food grain exporter. Seed Supplier. to sell in the open market
योग्य उत्तर: पर्याय (1) अ.
स्पष्टीकरण:
•
अन्नधान्याचा बफर स्टॉक (Buffer Stock of Food Grains):
•
संकल्पना: भारतीय अन्न महामंडळ (FCI) द्वारे किमान आधारभूत किमतीवर (MSP) गहू आणि तांदळाची खरेदी करून राखीव साठा (बफर स्टॉक) तयार केला जातो.
•
मुख्य हेतू (विधान अ): बाजारभावातील तीव्र चढ-उतार नियंत्रित करणे (Price Stabilization). दुष्काळ, पूर किंवा उत्पादन घटल्यास खुल्या बाजारात अन्नधान्य सोडून किमती स्थिर ठेवणे आणि सार्वजनिक वितरण प्रणाली (PDS) अखंड चालू ठेवणे.
•
बफर स्टॉक हा निर्यात करण्यासाठी (ब) किंवा बियाणे पुरवण्यासाठी (क) नसतो, तर तो देशांतर्गत अन्न सुरक्षा (Food Security) आणि किंमत स्थैर्यासाठी असतो.
•
त्यामुळे केवळ 'अ' हे बफर स्टॉकचे मूळ उद्दिष्ट आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतात बफर स्टॉकची संकल्पना 4 थ्या पंचवार्षिक योजनेदरम्यान स्वीकारली गेली. बफर स्टॉकचे निकष भारत सरकार दर 5 वर्षांनी निश्चित करते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) A.
Explanation:
•
Buffer Stock of Food Grains:
•
Operated through the Food Corporation of India (FCI) by procuring wheat and paddy at Minimum Support Prices (MSP).
•
Primary Purpose (Statement A): To moderate and stabilize market price fluctuations during lean production seasons, crop failures, or national emergencies, ensuring food security via the Public Distribution System (PDS).
•
Buffer stocks are not created for commercial export trade or seed multiplication, but strictly to maintain domestic price stability and uninterrupted grain supply.
•
Therefore, statement A is the primary rationale.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Buffer stock norms are prescribed quarterly by the Government of India for both operational requirements (PDS) and strategic reserves against contingencies.