कोणत्या घटनादुरुस्तीनुसार अनुसूचित जाती/जमाती आणि इतर मागास वर्गासाठी खाजगी विनाअनुदानित शैक्षणिक संस्थांमध्ये राखीव जागा ठेवण्यात आल्या आहेत?
EN
By which Constitutional Amendment were seats reserved for Scheduled Castes, Scheduled Tribes, and Other Backward Classes in private unaided educational institutions?
अचूक उत्तर: पर्याय (2) 93 व्या
सविस्तर विश्लेषण:
•
93 वी घटनादुरुस्ती कायदा, 2005 (योग्य उत्तर): संसदेने 2005 मध्ये ही दुरुस्ती करून संविधानाच्या अनुच्छेद 15 मध्ये कलम 15(5) नव्याने समाविष्ट केले.
•
या तरतुदीनुसार, सामाजिक आणि शैक्षणिकदृष्ट्या मागासवर्गांसाठी (OBC) तसेच SC आणि ST साठी शासकीय, खाजगी अनुदानित आणि खाजगी विनाअनुदानित शैक्षणिक संस्थांमध्ये (Private unaided educational institutions) प्रवेशासाठी आरक्षण ठेवण्याचा अधिकार राज्यसंस्थेला देण्यात आला (केवळ कलम 30(1) मधील अल्पसंख्याक शिक्षण संस्था वगळून).
•
सर्वोच्च न्यायालयाने अशोक कुमार ठाकूर खटला (2008) मध्ये या 93 व्या घटनादुरुस्तीची आणि कलम 15(5) ची घटनात्मक वैधता उचलून धरली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: 93 वी घटनादुरुस्ती (2005) = कलम 15(5). खाजगी विनाअनुदानित शिक्षण संस्थांमध्ये ओबीसी, एससी व एसटी यांना आरक्षण. अशोक कुमार ठाकूर खटल्याने (2008) या दुरुस्तीला वैध ठरवले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) 93rd
Detailed Analysis:
•
93rd Constitutional Amendment Act, 2005 (Correct Answer): Inserted clause (5) into Article 15, empowering the State to make special provisions (reservations) for the advancement of Socially and Educationally Backward Classes (OBCs), SCs, and STs in admissions to educational institutions, including private unaided institutions, whether aided or unaided by the State (other than minority educational institutions referred to in Article 30(1)).
•
Upheld as constitutionally valid by the Supreme Court in *Ashok Kumar Thakur v. Union of India (2008)*.
•
Analysis of other amendments:
•
92nd Amendment (2003): Added Bodo, Dogri, Maithili, and Santhali to Eighth Schedule.
•
94th Amendment (2006): Excluded Bihar from requiring a tribal welfare minister.
•
95th Amendment (2009): Extended SC/ST legislative reservations to 2020.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: The 93rd Amendment Act, 2005 added Article 15(5) allowing reservations in private unaided institutions, upheld in *Ashok Kumar Thakur (2008)*.