कुळ कायदा (वहिवाट) सुधारणांमध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश होतो: अ) कुळ खंडणी (वहिवाट खंड/भाडे) नियमन ब) वहिवाटीची सुरक्षितता क) कुळांना (वहिवाट दारांना) मालकी हक्क देण्याबाबत पुष्टी. ड) कसाऊ जमिनीच्या आकारावर मर्यादा पर्यायी उत्तरे:
EN
Tenancy (Land Tenure) reforms include the following:\n(a) Regulation of tenancy rent\n(b) Security of tenure\n(c) Conferment of ownership rights to tenants\n(d) Ceiling on the size of operational land holding\nAlternative Answers:
योग्य उत्तर: (2) फक्त ब आणि क
स्पष्टीकरण:
•
कुळ कायदा (Tenancy Reforms) सुधारणांचे घटक:
•
जमीन सुधारणांमध्ये कुळ कायद्याच्या सुधारणा प्रामुख्याने तीन स्तंभांवर आधारलेल्या होत्या:
1.
कुळ खंडाचे (Rent) नियमन: खंड/भाडे वाजवी पातळीवर मर्यादित ठेवणे (उत्पादनाच्या १/४ ते १/५ पट).
2.
वहिवाटीची सुरक्षितता (Security of Tenure): जमीन मालकाने मनाला वाटेल तेव्हा कुळांना बेदखल करण्यावर बंदी घालणे.
3.
कुळांना मालकी हक्क देणे (Conferment of Ownership Rights): 'जमीन कसेल त्याची जमीन' या तत्त्वानुसार प्रत्यक्ष वहिवाटदाराला जमिनीचे मालकी हक्क प्रदान करणे (उदा. १ एप्रिल १९५७ हा महाराष्ट्रात 'कुळ दिन' म्हणून पाळला गेला).
•
ड (जमिनीच्या आकारावर मर्यादा): ही 'कमाल जमीन धारणा सुधारणा' (Land Ceiling Reform) अंतर्गत येते, कुळ सुधारणेत नाही.
•
आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार फक्त 'ब' आणि 'क' हा पर्याय योग्य मानण्यात आला आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
मुंबई कुळवहिवाट आणि शेतजमीन कायदा, १९४८ (Bombay Tenancy and Agricultural Lands Act) नुसार १ एप्रिल १९५७ रोजी प्रत्यक्ष वहिवाट करणाऱ्या कुळांना जमिनीचे मालक घोषित करण्यात आले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: (2) B and C only
Explanation:
•
Components of Tenancy Reforms (कुळ कायदा सुधारणा):
•
Tenancy reforms in post-independence India addressed three core dimensions:
•
Regulation of Rent: Limiting customary exorbitant rents to fair legal limits (one-fourth to one-fifth of produce).
•
Security of Tenure (वहिवाटीची सुरक्षितता): Protecting tenants from arbitrary eviction by landlords.
•
Conferment of Ownership Rights (मालकी हक्क प्रदान): Granting cultivating tenants permanent ownership of the leased land under the maxim "Land to the Tiller".
•
Imposing a ceiling on landholding size (d) constitutes 'Land Ceiling legislation', which is a distinct reform separate from tenancy regulation.
•
In accordance with the Commission's official answer key, B and C only is designated correct.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
Under the Bombay Tenancy and Agricultural Lands Act 1948, 1st April 1957 was observed as "Tillers' Day" (कुळ दिन), formally transferring land ownership to cultivating tenants.