🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2023 MEDIUM

खालील जोड्यांवर विचार करा. a. लेवे लेवेलिन स्मिथ समिती - 1920 b. व्हीलर समिती - 1919 c. मॅक्सवेल समिती - 1930 d. टोटनहॅम समिती - 1945 ब्रिटिश काळातील सचिवालय व्यवस्थेच्या संदर्भात वरीलपैकी कोणत्या जोड्या बरोबर आहेत ?

EN Consider the following pairs in the context of the Secretariat system during the British period: (a) Llewellyn Smith Committee - 1920 (b) Wheeler Committee - 1919 (c) Maxwell Committee - 1930 (d) Tottenham Committee - 1945 Which of the above pairs are correct?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

a आणि d

(a) and (d)

b, c आणि d

(b), (c) and (d)

a, c आणि d

(a), (c) and (d)

a, b, c आणि d

(a), (b), (c) and (d)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (१) [a आणि d]

विस्तृत स्पष्टीकरण:

ब्रिटिश काळातील केंद्रीय सचिवालय सुधारणा समित्या आणि त्यांच्या वर्षांचे विश्लेषण:

• जोडी (a) बरोबर आहे: सर फ्रँक लेवेलिन स्मिथ समिती (Sir Frank Llewellyn Smith Committee) ची स्थापना १९२० मध्ये सचिवालय पुनर्रचना आणि कार्यपद्धतीत सुधारणा करण्यासाठी करण्यात आली होती.

• जोडी (b) चुकीची आहे: हेन्री व्हीलर समिती (Wheeler Committee on Secretariat Procedure) ची स्थापना १९३५-३६ मध्ये झाली होती (१९१९ मध्ये नाही). १९१९ मध्ये मॉन्टेग्यू-चेम्सफर्ड सुधारणा झाल्या होत्या.

• जोडी (c) चुकीची आहे: रेजिनाल्ड मॅक्सवेल समिती (Maxwell Committee on Organisation and Procedure) ची स्थापना १९३७ मध्ये प्रांतीय स्वायत्ततेनंतर केंद्र सरकारच्या पुनर्रचनेसाठी झाली होती (१९३० मध्ये नाही).

• जोडी (d) बरोबर आहे: सर रिचर्ड टोटनहॅम समिती (Sir Richard Tottenham Committee) ची नियुक्ती दुसऱ्या महायुद्धानंतर सचिवालय प्रणालीच्या पुनर्रचनेसाठी १९४५-४६ मध्ये करण्यात आली होती.

• म्हणून अचूक जोड्या (a) आणि (d) आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: ब्रिटिश सचिवालय समित्या: लेवेलिन स्मिथ (१९२०), व्हीलर (१९३५), मॅक्सवेल (१९३७) आणि टोटनहॅम (१९४५).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) [(a) and (d)]

Detailed Explanation:

Historical examination of British-era committees on Central Secretariat reorganization:

• Pair (a) is correct: The Government of India Secretariat Procedure Committee chaired by Sir Frank Llewellyn Smith submitted its report in 1920.

• Pair (b) is incorrect: The Wheeler Committee on Secretariat Procedure was appointed in 1935 (submitted report in 1936), not 1919.

• Pair (c) is incorrect: The Maxwell Committee on Organisation and Procedure was constituted in 1937 following the enactment of the GoI Act 1935, not 1930.

• Pair (d) is correct: The Tottenham Committee (chaired by Sir Richard Tottenham) on the Reorganisation of the Central Secretariat was appointed in 1945 (reported in 1945–46).

• Therefore, only pairs (a) and (d) are accurately matched.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: British Secretariat committees chronology: Llewellyn Smith (1920), Wheeler (1935), Maxwell (1937), Tottenham (1945).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) a आणि d (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (१) [a आणि d]**[/gold]

⚠️ पर्याय (2) b, c आणि d (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) a, c आणि d (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) a, b, c आणि d (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'a आणि d' हे असून ते 'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन