खालील विधाने विचारात घ्या : अ) 95 व्या घटनादुरुस्ती अधिनियम-2009 अन्वये लोकसभा आणि राज्याच्या विधानसभेतील अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातीसाठी राखीव जागांची मुदत 2020 पर्यंत वाढविण्यात आली आहे. ब)भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेद - 334 यात स्थानिक संस्थांमध्ये महिलांसाठी राखीव जागेची तरतूद नाही आणि म्हणून महिलांसाठी राखीव जागा या विशिष्ट मुदतीसाठी मर्यादित नाहीत. पर्यायी उत्तरे :
EN
Consider the following statements:
a) By the 95th Constitutional Amendment Act, 2009, the period of reservation of seats for Scheduled Castes and Scheduled Tribes in the Lok Sabha and State Legislative Assemblies was extended up to 2020.
b) There is no provision for reservation of seats for women in local bodies under Article 334 of the Constitution, hence reservation for women is not limited to a specific time duration.
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (दोन्हीही विधाने बरोबर)
स्पष्टीकरण:
•
विधान (अ) बरोबर आहे: ९५ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, २००९ अन्वये कलम ३३४ मध्ये सुधारणा करून लोकसभा आणि राज्य विधानसभांमध्ये अनुसूचित जाती (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) यांच्यासाठीच्या राखीव जागांची मुदत ६० वर्षांवरून ७० वर्षांपर्यंत म्हणजेच २०२० पर्यंत वाढवण्यात आली होती.
•
विधान (ब) बरोबर आहे: स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये (पंचायती व नगरपालिका) महिलांसाठीचे आरक्षण हे कलम २४३-डी आणि २४३-टी अन्वये दिलेले आहे. कलम ३३४ मधील विशिष्ट कालमर्यादा (१० वर्षे, २० वर्षे इ.) ही केवळ संसद व विधानसभांमधील आरक्षणाला लागू आहे, स्थानिक संस्थांमधील महिला आरक्षणाला कोणतीही कालमर्यादा नाही.
•
त्यामुळे दोन्ही विधाने बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कलम ३३४ मधील कालमर्यादा केवळ लोकसभा व विधानसभेतील आरक्षणाला लागू आहे; स्थानिक संस्थांमधील महिला आरक्षण (कलम २४३-डी/टी) विशिष्ट मुदतीसाठी मर्यादित नाही.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Both statements are correct)
Explanation:
•
Statement (a) is CORRECT: The 95th Constitutional Amendment Act, 2009 amended Article 334 to extend the reservation of seats for SCs and STs in the Lok Sabha and State Legislative Assemblies for another 10 years, up to 2020.
•
Statement (b) is CORRECT: Reservation for women in Panchayats and Municipalities is mandated under Articles 243D and 243T, not Article 334. The time limitation in Article 334 applies only to legislative seats in Parliament and Assemblies; women's local body reservation is not limited to a specific time span.
•
Hence, both statements are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Article 334's time limit governs Parliament and State Assemblies, not local body women reservations (Arts 243D & 243T).