खालीलपैकी कोणत्या बाबतीत केवळ निम्म्यापेक्षा कमी नाही इतक्या घटक राज्यांच्या विधिमंडळाच्या मान्यतेने घटनादुरुस्ती करणे शक्य होते?
EN
In which of the following matters is a constitutional amendment possible only with the ratification of the legislatures of not less than one-half of the States?
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (सातवे परिशिष्ट)
स्पष्टीकरण:
•
संविधानाच्या कलम ३६८(२) नुसार, ज्या घटनादुरुस्तीमुळे देशाच्या संघराज्य रचनेवर (Federal Structure) प्रभाव पडतो, अशा दुरुस्तीसाठी संसदेचे विशेष बहुमत आणि किमान निम्म्या घटक राज्यांच्या विधिमंडळांची साध्या बहुमताने मंजुरी आवश्यक असते.
•
अशा तरतुदींमध्ये 'सातवे परिशिष्ट' (Seventh Schedule - संघ, राज्य व समवर्ती सूचीतील अधिकारांची विभागणी) समाविष्ट आहे.
•
इतर परिशिष्टे:
•
पाचवे परिशिष्ट, सहावे परिशिष्ट आणि दुसरे परिशिष्ट (वेतन व भत्ते) यामध्ये संसदेच्या साध्या बहुमताने दुरुस्ती केली जाते आणि ते कलम ३६८ च्या कक्षेबाहेर मानले जाते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
निम्म्या राज्यांची मान्यता लागणाऱ्या बाबी (कलम ३६८): राष्ट्रपती निवडणूक, ७ वे परिशिष्ट, केंद्र-राज्य कायदेविषयक अधिकार, सर्वोच्च व उच्च न्यायालये, आणि कलम ३६८ स्वतः.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Seventh Schedule)
Explanation:
•
Under the proviso to Article 368(2), any amendment affecting the federal structure requires a Special Majority of Parliament along with ratification by the legislatures of not less than one-half of the States.
•
Among the options, the Seventh Schedule (Union, State, and Concurrent Lists) directly governs the federal distribution of legislative powers and mandates State ratification.
•
The Second, Fifth, and Sixth Schedules can be amended by Parliament by a Simple Majority without invoking Article 368.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Provisions requiring ratification by 50% of State Legislatures include the 7th Schedule, Presidential election, and High Courts/Supreme Court.