खालील विधाने विचारात घ्या : अ) भारतीय राज्य घटनेने कॅनडाप्रमाणे एकेरी नागरिकत्व पद्धतीचा स्विकार केला आहे. ब) स्विझर्लंड सारख्या इतर संघराज्याने दुहेरी नागरिकत्व पद्धतीचा स्विकार केला आहे. पर्यायी उत्तरे:
EN
Consider the following statements:
(a) The Constitution of India has adopted the system of single citizenship like Canada.
(b) Other federations like Switzerland have adopted the system of dual citizenship.
Alternative answers:
अचूक उत्तर: पर्याय (३) दोन्हीही विधाने बरोबर
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान (अ) बरोबर आहे:
•
भारताची राज्यघटना संघराज्यीय (Federal) स्वरूपाची असली तरी तिने संपूर्ण देशासाठी एकेरी नागरिकत्व (Single Citizenship) पद्धतीचा स्वीकार केला आहे.
•
कॅनडाच्या संघराज्याप्रमाणे भारतात केवळ देशाचे एकच नागरिकत्व असते, राज्यांचे स्वतंत्र नागरिकत्व नसते. यामुळे राष्ट्रीय एकात्मता आणि बंधुभाव वाढीस लागतो.
•
विधान (ब) बरोबर आहे:
•
अमेरिका (USA) आणि स्वित्झर्लंड (Switzerland) यांसारख्या संघराज्यांमध्ये दुहेरी नागरिकत्व (Dual Citizenship) अस्तित्वात आहे.
•
तेथे नागरिक हा संपूर्ण राष्ट्राचा तसेच तो ज्या घटकराज्यात/कॅन्टनमध्ये राहतो त्या घटकराज्याचा नागरिक असतो आणि त्याला दुहेरी अधिकार मिळतात.
•
म्हणून दोन्ही विधाने बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
एकेरी नागरिकत्व: भारत, कॅनडा, ब्रिटन.
•
दुहेरी नागरिकत्व: अमेरिका, स्वित्झर्लंड, ऑस्ट्रेलिया.
•
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ५ ते ११ मध्ये नागरिकत्वाच्या तरतुदी आहेत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Both statements are correct
Detailed Analysis:
•
Statement (a) is correct:
•
Although India has a dual polity (Union and States), the Constitution provides for a single citizenship for the whole of India, similar to the Canadian federation.
•
There is no separate state citizenship in India, promoting national unity.
•
Statement (b) is correct:
•
Other federations such as the United States of America and Switzerland have adopted a system of dual citizenship, where an individual is a citizen of both the federation and the specific state/canton.
•
Hence, both statements are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Single Citizenship: India, Canada, United Kingdom.
•
Dual Citizenship: USA, Switzerland.
•
Citizenship is governed by Part II (Articles 5 to 11) of the Indian Constitution.