अचूक उत्तर: पर्याय (२) 1979
डॉ. डी. एस. कोठारी यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीच्या शिफारशीनुसार नागरी सेवा परीक्षेची दोन टप्प्यांची पद्धत (पूर्व परीक्षा आणि मुख्य परीक्षा) १९७९ मध्ये लागू करण्यात आली.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (२) बरोबर: संघ लोकसेवा आयोगाने (UPSC) नागरी सेवा भरती पद्धतीचा फेरआढावा घेण्यासाठी १९७४ मध्ये डॉ. डी. एस. कोठारी यांच्या अध्यक्षतेखाली समिती नेमली. या समितीने १९७६ मध्ये आपला अहवाल सादर केला. कोठारी समितीने शिफारस केली की:
१)
उमेदवारांची प्राथमिक गाळणी करण्यासाठी बहुपर्यायी स्वरूपाची पूर्व परीक्षा (Preliminary Examination) असावी.
२)
गुणवत्ता यादी ठरवण्यासाठी लेखी मुख्य परीक्षा (Main Examination) आणि व्यक्तिमत्त्व चाचणी (मुलाखत) असावी.
भारत सरकारने ही शिफारस स्वीकारून १९७९ च्या नागरी सेवा परीक्षेत प्रथमच हा द्विस्तरीय पॅटर्न लागू केला.
•
इतर पर्याय अयोग्य:
•
१९७६: कोठारी समितीने अहवाल सादर केला.
•
१९७९: परीक्षा पद्धत प्रत्यक्ष लागू झाली (अचूक उत्तर).
•
१९८९: सतीश चंद्र समितीच्या शिफारशी लागू झाल्या.
📌 MPSC परीक्षा टीप: नागरी सेवा परीक्षा टप्पे:
•
१९७९ पूर्वी: थेट एकच लेखी परीक्षा घेतली जायची.
•
१९७९ पासून (कोठारी समिती): पूर्व परीक्षा (Prelims) + मुख्य परीक्षा (Mains) + मुलाखत (Interview).
•
२०११ पासून: UPSC ने CSAT (नागरी सेवा कल चाचणी) चा नवीन पॅटर्न आणला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) 1979
On the recommendation of the Kothari Committee, the two-stage examination system (Preliminary Examination followed by Main Examination) for civil services was implemented in the year 1979.
Detailed Analysis:
•
Option (2) is correct: The Committee on Recruitment Policy and Selection Methods chaired by Dr. D.S. Kothari was appointed by the UPSC in 1974 and submitted its report in 1976. It recommended replacing the single composite examination with a sequential two-tier examination structure:
1.
Civil Services (Preliminary) Examination (Objective type for screening).
2.
Civil Services (Main) Examination (Written essay-type for final ranking) followed by an Interview/Personality Test.
The Government of India adopted these recommendations and conducted the examination under the new two-stage scheme for the first time in 1979.
•
Other options are incorrect: 1976 was the year of report submission; 1979 was the year of actual nationwide implementation.
📌 MPSC Exam Tip: The modern structure of the Civil Services Examination (Prelims + Mains + Interview) was introduced in 1979 based on the recommendations of the D.S. Kothari Committee.
