खालील विधाने विचारात घ्या : अ) राष्ट्रीय प्रशासन अकादमी (LBSNAA) द्वारा आयोजित केलेला पायाभूत प्रशिक्षण कोर्स हा फक्त अखिल भारतीय सेवेतील नवीन सदस्यांसाठी (ज्यांना प्रशिक्षणार्थी म्हटले जाते) असतो. ब) भारतीय प्रशासकीय सेवेतील प्रशिक्षणार्थीसाठी 1969 पासून सँडविच' कोर्स लागू करण्यात आला. क) कोठारी समितीच्या शिफारशीनुसार 1978 पासून भारतीय पोलीस सेवेतील प्रशिक्षणार्थीना देखील सँडविच कोर्स लागू करण्यात आला. ड) सध्या, राष्ट्रीय प्रशासन अकादमी ही गृह मंत्रालयाच्या अधिकारक्षेत्रात आहे. वरीलपैकी कोणती विधान/ने बरोबर आहे/त ?
EN
Consider the following statements:
a) The foundational training course organized by the National Academy of Administration (LBSNAA) is exclusively for new entrants of the All India Services.
b) The 'Sandwich' course was introduced for IAS probationers since 1969.
c) The 'Sandwich' course was also introduced for IPS probationers since 1978 on the recommendation of the Kothari Committee.
d) Presently, the National Academy of Administration is under the Ministry of Home Affairs.
Which of the above statement(s) is/are correct?
अचूक उत्तर: पर्याय (३) फक्त ब
सनदी सेवांच्या प्रशिक्षण संरचनेबाबत केवळ विधान 'ब' बरोबर आहे, तर अ, क आणि ड ही विधाने चुकीची आहेत.
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान 'ब' बरोबर: भारतीय प्रशासकीय सेवेतील (IAS) प्रशिक्षणार्थींसाठी १९६९ पासून 'सँडविच पॅटर्न' (Sandwich Pattern) लागू करण्यात आला. या पद्धतीत:
•
टप्पा १: अकादमीत संस्थात्मक प्रशिक्षण (Institutional Training)
•
टप्पा २: जिल्ह्यात प्रत्यक्ष क्षेत्रीय प्रशिक्षण (District Field Training)
•
टप्पा ३: पुन्हा अकादमीत अंतिम प्रशिक्षण व अनुभवांची देवाणघेवाण.
•
विधान 'अ' चूक: LBSNAA मसुरी येथील पायाभूत अभ्यासक्रम (Foundational Course) हा केवळ अखिल भारतीय सेवांसाठी नसून सर्व केंद्रीय वर्ग-१ सेवांसाठी (उदा. IFS, IRS, IA&AS) संयुक्तपणे असतो.
•
विधान 'क' चूक: कोठारी समिती ही भरती पद्धतीशी संबंधित होती; पोलीस प्रशिक्षणाचा सँडविच अभ्यासक्रम एम. एस. गोरे समितीच्या (१९७१-७४) शिफारशींवर आधारलेला होता.
•
विधान 'ड' चूक: सध्या लाल बहादूर शास्त्री राष्ट्रीय प्रशासन प्रबोधिनी ही गृह मंत्रालयाखाली नसून कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी व निवृत्तीवेतन मंत्रालयाच्या (DoPT) अंतर्गत येते.
•
म्हणून फक्त विधान 'ब' बरोबर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: LBSNAA मसुरी:
•
स्थापना: १ सप्टेंबर १९५९ (चार्व्हिल हॉटेल, मसुरी).
•
मूळ नाव: नॅशनल ॲकॅडमी ऑफ ॲडमिनिस्ट्रेशन (१९७२ मध्ये लाल बहादूर शास्त्री यांचे नाव दिले).
•
सँडविच कोर्स: १९६९ पासून IAS साठी सुरू.
•
प्रशासकीय नियंत्रण: कार्मिक व प्रशिक्षण विभाग (DoPT).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Only b
Regarding civil service training frameworks, only statement b is correct, while statements a, c, and d are factually incorrect.
Detailed Analysis:
•
Statement b is correct: The 'Sandwich Pattern' of training for IAS probationers was instituted in 1969 on the recommendation of the Bapat Committee and 1st ARC. Under this pattern, institutional training (Phase I) is followed by practical district field training, followed by return to the Academy for debriefing and consolidation (Phase II).
•
Statement a is incorrect: The Foundational Course at LBSNAA is a combined program for probationers of All India Services AND Group 'A' Central Civil Services.
•
Statement c is incorrect: Police training reforms stemmed from the Gore Committee on Police Training (1971–74), not the Kothari Committee.
•
Statement d is incorrect: LBSNAA functions under the administrative control of the Ministry of Personnel, Public Grievances and Pensions (DoPT), not the Ministry of Home Affairs.
•
Thus, Only b is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: The 'Sandwich' training model for the IAS was introduced in 1969 at LBSNAA, consisting of Institutional Phase I ➔ District Training ➔ Institutional Phase II.