योग्य उत्तर: पर्याय (3) फक्त क
सविस्तर स्पष्टीकरण:
1.
विधान अ चुकीचे आहे: जे. व्ही. पी. (JVP) समितीची स्थापना डिसेंबर १९४८ मध्ये जयपूर काँग्रेस अधिवेशनात झाली होती, परंतु या समितीने आपला अधिकृत अहवाल एप्रिल १९४९ मध्ये सादर केला होता (१९४८ मध्ये नाही).
2.
विधान ब चुकीचे आहे: १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी लागू झालेल्या 'राज्य पुनर्रचना अधिनियम, १९५६' द्वारे द्विभाषिक बॉम्बे राज्याची स्थापना झाली होती, त्याचे विभाजन झाले नव्हते.
3.
विधान क बरोबर आहे: द्विभाषिक बॉम्बे राज्याचे विभाजन करून महाराष्ट्र व गुजरात ही दोन स्वतंत्र राज्ये निर्माण करण्यासाठी संसदेने 'बॉम्बे पुनर्रचना अधिनियम, १९६०' (Bombay Reorganisation Act, 1960) मंजूर केला, जो १ मे १९६० रोजी लागू झाला.
त्यामुळे फक्त विधान क बरोबर आहे.
•
द्विभाषिक मुंबई राज्य स्थापना: १ नोव्हेंबर १९५६ (राज्य पुनर्रचना कायदा १९५६).
•
द्विभाषिक मुंबई राज्याचे विभाजन: १ मे १९६० (मुंबई पुनर्रचना कायदा १९६०).
•
मुख्यमंत्री: यशवंतराव चव्हाण हे द्विभाषिक मुंबई राज्याचे व त्यानंतर संयुक्त महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री बनले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Only c
Detailed Explanation:
1.
Statement a is incorrect: The JVP Committee was constituted in December 1948 at the Jaipur Session, but it submitted its formal report in April 1949 (not 1948).
2.
Statement b is incorrect: The States Reorganisation Act, 1956 created the enlarged bilingual Bombay State; it did not bifurcate it.
3.
Statement c is correct: The bifurcation of bilingual Bombay State into the unilingual states of Maharashtra and Gujarat was effected under the Bombay Reorganisation Act, 1960, which came into force on 1 May 1960.
Hence, only statement c is correct.
•
Enlarged Bilingual Bombay State: Created on 1 Nov 1956 via States Reorganisation Act 1956.
•
Division of Bilingual Bombay into Maharashtra and Gujarat: 1 May 1960 via Bombay Reorganisation Act 1960.
