खालील विधाने विचारात घ्या : अ) सरनामा हा राज्यघटनेच्या मूलभूत वैशिष्ट्यांची संपूर्ण सूची प्रदान करतो. ब) सरनाम्यात घटनाकारांच्या वास्तविक उद्दिष्टाचा आणि तत्त्वज्ञानाचा समावेश आहे. क) सरनाम्यातील 'न्याय' ही संकल्पना न्यायालयाने दिलेल्या संकुचित वैधानिक न्यायाइतकी मर्यादित नाही. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने चूकीची आहे/आहेत ? पर्यायी उत्तरे :
EN
Consider the following statements:
(a) The Preamble provides an exhaustive list of the basic features of the Constitution.
(b) The Preamble embodies the real aims and philosophy of the framers of the Constitution.
(c) The concept of 'Justice' in the Preamble is not limited to narrow legal justice administered by courts.
Which of the statement(s) given above is/are incorrect?
Answer options:
योग्य उत्तर पर्याय १ (फक्त अ चुकीचे आहे) आहे.
विधानांचे परीक्षण:
•
विधान (अ) चुकीचे आहे: सरनामा हा राज्यघटनेच्या मूलभूत वैशिष्ट्यांची संपूर्ण सूची (Exhaustive list) प्रदान करत नाही. मूलभूत संरचनेमध्ये (Basic Structure) न्यायालयीन पुनर्विलोकन, संघराज्य पद्धती, संसदीय लोकशाही, कायद्याचे राज्य इत्यादी अनेक बाबींचा समावेश होतो, ज्या सर्वोच्च न्यायालयाने विविध खटल्यांद्वारे स्पष्ट केल्या आहेत.
•
विधान (ब) बरोबर आहे: सरनाम्यामध्ये संविधानकारांचे मूलभूत तत्त्वज्ञान, आदर्श आणि दूरदृष्टी प्रतिबिंबित झाली आहे.
•
विधान (क) बरोबर आहे: सरनाम्यातील 'न्याय' ही संकल्पना न्यायालयातील औपचारिक वैधानिक न्यायापुरती मर्यादित नसून, ती सामाजिक व आर्थिक न्यायाचा व्यापक आशय समाविष्ट करते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
केशवानंद भारती खटल्यात (१९७३) सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की मूलभूत संरचनेची निश्चित बंदिस्त व्याख्या करता येत नाही; ती परिस्थितीनुसार न्यायालय स्पष्ट करेल.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 1 (Only (a) is incorrect).
Statement Analysis:
•
Statement (a) is incorrect: The Preamble does not furnish an exhaustive list of the basic features of the Constitution. The doctrine of Basic Structure is an open-ended judicial standard encompassing rule of law, federalism, judicial review, and separation of powers developed organically across case law.
•
Statement (b) is correct: The Preamble encapsulates the overarching philosophy, vision, and core moral convictions of the founding fathers.
•
Statement (c) is correct: 'Justice' in the Preamble transcends narrow courtroom adjudications to encompass distributive socioeconomic equity.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Supreme Court in *Kesavananda Bharati (1973)* affirmed that what constitutes the 'Basic Structure' is illustrative and non-exhaustive.