खालील विधाने विचारात घ्या : (A) : जमिनीत पाण्याची क्षमता नकारात्मक असते. (R) : बल क्षेत्राच्या अधिनतेनुसार पाणी जमिनीत एका स्थानावरून दुसऱ्या स्थानावर जाते.
EN
Consider the following statements:
(A): Water potential in soil is negative.
(R): Water moves from one place to another in the soil under the influence of force fields.
Choose the correct option:
उत्तर: (A) आणि (R) दोन्ही बरोबर आहेत (पर्याय 2)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
विधान (A) बरोबर आहे: शुद्ध पाण्याचे जल क्षमता (Water Potential) शून्य मानले जाते. मातीच्या कणांवरील मॅट्रिक आकर्षण (Matric suction) आणि विरघळलेले क्षार यांच्यामुळे जमिनीतील पाण्याची क्षमता नेहमी नकारात्मक (Negative) असते.
•
विधान (R) बरोबर आहे: पाणी नेहमी उच्च क्षमतेकडून कमी क्षमतेकडे (Potential gradient) आणि गुरुत्वाकर्षण किंवा मॅट्रिक दाबाच्या बल क्षेत्राच्या प्रभावाखाली एका जागेवरून दुसऱ्या जागेकडे वाहते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
मातीतील पाण्याचा ताण (Soil Moisture Tension) वाढतो तसतशी जल क्षमता अधिक नकारात्मक होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Both (A) and (R) are correct (Option 2)
Key Points:
•
Statement (A) is correct: Pure free water at standard temperature and pressure has a water potential of zero. Due to matric suction of soil particles and osmotic forces from solutes, soil water potential is always negative.
•
Statement (R) is correct: Water flows spontaneously from an area of higher potential to lower potential under the influence of force fields (gravitational, matric, and osmotic gradients).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Pure water has a water potential of 0 bar; unsaturated soil water potential is always negative (less than zero).