भारतीय वृत्तपत्र परिषदेबाबत खालील विधाने विचारात घ्या. अ) भारतीय वृत्तपत्र परिषदेच्या अध्यक्षाची निवड ही राज्यसभेचे अध्यक्ष, लोकसभेचा सभापती आणि परिषदेच्या सदस्यांमधून निवडलेली व्यक्ती यांचा समावेश असलेल्या समितीमार्फत होते. ब) परिषदेच्या अध्यक्षाचा आणि सदस्यांचा कार्यकाळ हा पाच वर्षांचा असतो. क) निवृत्त झालेला सदस्य पुनर्नामांकनासाठी पात्र नसतो. वरील विधानांपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहेत ?
EN
Consider the following statements about Press Council of India (PCI):
a) The Chairman of the PCI is selected by a Committee consisting of the Rajya Sabha Chairman, Lok Sabha Speaker and a person elected by the members of the Council from among themselves.
b) The term of the Chairman and the members of the Council is Five years.
c) A retiring member is not eligible for renomination.
Which of the statements given above is/are correct?
अचूक उत्तर: पर्याय (१) फक्त अ
स्पष्टीकरण व विश्लेषण:
प्रेस कौन्सिल कायदा, १९७८ मधील अध्यक्ष निवड व कार्यकाळ तरतुदी:
•
विधान (अ) बरोबर: कलम ५(२) नुसार भारतीय वृत्तपत्र परिषदेच्या अध्यक्षांची निवड एका ३ सदस्यीय समितीद्वारे केली जाते, ज्यामध्ये:
१.
राज्यसभेचे सभापती,
२.
लोकसभेचे अध्यक्ष, आणि
३.
परिषदेच्या सदस्यांनी स्वतःमधून निवडलेला एक प्रतिनिधी सदस्य असतो.
•
विधान (ब) चुकीचे: कलम ६(१) नुसार अध्यक्ष आणि सदस्यांचा कार्यकाळ ३ वर्षे असतो (५ वर्षे नाही).
•
विधान (क) चुकीचे: कलम ६(७) नुसार निवृत्त होणारा सदस्य दुसऱ्या टर्मसाठी पुनर्नामांकनास पात्र असतो (कमाल २ सलग टर्म्स).
•
त्यामुळे केवळ विधान 'अ' बरोबर आहे.
•
म्हणून अचूक उत्तर पर्याय (१) फक्त अ आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: PCI अध्यक्ष निवड समिती: राज्यसभा सभापती + लोकसभा अध्यक्ष + PCI सदस्यांनी निवडलेला १ सदस्य. कार्यकाळ: ३ वर्षे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Only a
Detailed Explanation & Analysis:
Statutory rules for selection and tenure of Press Council of India:
•
Statement (a) is correct: Under Section 5(2) of the Press Council Act, 1978, the Chairman is selected by a committee consisting of the Chairman of the Rajya Sabha, the Speaker of the Lok Sabha, and a member elected by the Council members from among themselves.
•
Statement (b) is incorrect: Under Section 6(1), the tenure of both the Chairman and members is 3 years (NOT 5 years).
•
Statement (c) is incorrect: Under Section 6(7), a retiring member is eligible for renomination for up to one additional consecutive term.
•
Therefore, only statement (a) is correct, making Option (1) Only a the right answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: The PCI Chairman is chosen by a 3-member panel (Rajya Sabha Chairman + Lok Sabha Speaker + 1 Council representative). Tenure is 3 years.