🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था ASO Mains 2022 MEDIUM

खालील विधाने विचारात घ्या. i. विधानसभा हे कायमस्वरूपी गृह आहे. ii. विधानसभेमध्ये सार्वत्रिक प्रौढ मताधिकारानुसार थेट निवडून आलेले जनतेचे प्रतिनिधि असतात. iii. विधानसभेची कमाल सदस्य संख्या ५०० आणि किमान सदस्य संख्या ६० ठरविण्यात आली आहे. iv. आणीबाणी उठविल्यानंतर सहा महिन्यांच्या काळात विधानसभेची निवडणूक झाली पाहिजे. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?

EN Consider the following statements: (i) The Legislative Assembly is a permanent house. (ii) The Legislative Assembly consists of representatives of the people directly elected on the basis of universal adult suffrage. (iii) The maximum strength of the Legislative Assembly is fixed at 500 and the minimum strength at 60. (iv) Elections to the Legislative Assembly must be held within six months after the revocation of an Emergency. Which of the statements given above are correct?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

फक्त i, ii आणि iii

Only (i), (ii) and (iii)

फक्त ii, iii आणि iv

Only (ii), (iii) and (iv)

फक्त iv, i आणि iii

Only (iv), (i) and (iii)

फक्त ii आणि iii

Only (ii) and (iii)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (२) फक्त ii, iii आणि iv

सविस्तर विश्लेषण:

• विधानांची छाननी:

• विधान (i) चुकीचे आहे: विधानसभा हे स्थायी सभागृह नाही; तिचा सामान्य कार्यकाळ ५ वर्षांचा असतो आणि ती मुदतीपूर्वी किंवा ५ वर्षांनंतर विसर्जित होते. (विधान परिषद हे स्थायी सभागृह असते).

• विधान (ii) बरोबर आहे: अनुच्छेद १७०(१) नुसार, विधानसभेमध्ये राज्यातील प्रादेशिक मतदारसंघांमधून सार्वत्रिक प्रौढ मतदानाने थेट निवडून आलेले जनतेचे प्रतिनिधी असतात.

• विधान (iii) बरोबर आहे: अनुच्छेद १७०(१) नुसार, विधानसभेची कमाल सदस्य संख्या ५०० आणि किमान सदस्य संख्या ६० ठरविण्यात आली आहे.

• विधान (iv) बरोबर आहे: अनुच्छेद १७२(१) च्या परंतुकानुसार, राष्ट्रीय आणीबाणीच्या काळात संसदेने विधानसभेचा कार्यकाळ वाढवला असला तरी, आणीबाणी समाप्त झाल्यानंतर अशी मुदतवाढ ६ महिन्यांपेक्षा जास्त काळ चालू शकत नाही; म्हणजेच आणीबाणी उठविल्यापासून ६ महिन्यांच्या आत विधानसभेची निवडणूक झाली पाहिजे.

• म्हणून विधाने ii, iii आणि iv बरोबर आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

• विधानसभा: अस्थायी सभागृह (५ वर्षांचा कार्यकाळ - कलम १७२(१)).

• विधानपरिषद: स्थायी सभागृह (कधीही विसर्जित होत नाही - कलम १७२(२)).

• आणीबाणीच्या काळात कार्यकाळ एका वेळी १ वर्षाने वाढवता येतो, परंतु आणीबाणी संपल्यानंतर ६ महिन्यांच्या आत निवडणुका घ्याव्या लागतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Only (ii), (iii) and (iv)

Detailed Analysis:

• Scrutiny of Statements:

• Statement (i) is incorrect: The Legislative Assembly is NOT a permanent house; it has a normal 5-year term and dissolves automatically or earlier. (The Legislative Council is the permanent house).

• Statement (ii) is correct: Under Article 170(1), members are directly elected by the people on the basis of universal adult suffrage.

• Statement (iii) is correct: Under Article 170(1), maximum strength is 500 and minimum is 60.

• Statement (iv) is correct: Under the proviso to Article 172(1), any extension of the Assembly's term during a National Emergency cannot exceed a period of six months after the Proclamation has ceased to operate; elections must be held within this six-month window.

• Therefore, statements (ii), (iii), and (iv) are correct.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

• Legislative Assembly is non-permanent (5-year term).

• Emergency extension terminates within 6 months of revocation.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) फक्त i, ii आणि iii (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) फक्त ii, iii आणि iv (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (२) फक्त ii, iii आणि iv**[/gold]

⚠️ पर्याय (3) फक्त iv, i आणि iii (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) फक्त ii आणि iii (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'फक्त ii, iii आणि iv' हे असून ते 'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'राज्य विधिमंडळ: विधानसभा व विधानपरिषद' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन