घटकराज्याच्या विधिमंडळातील 'धनविधेयकाबाबत' (Money Bill in State Legislature) खालील विधाने विचारात घ्या: (अ) राज्य विधिमंडळात धनविधेयक केवळ मंत्र्याद्वारेच मांडले जाऊ शकते आणि ते राज्यपालांच्या पूर्वशिफारशीशिवाय मांडता येत नाही. (ब) एखादे विधेयक धनविधेयक आहे किंवा नाही याबाबतचा अंतिम निर्णय विधानसभा अध्यक्षांचा असतो. (क) धनविधेयकाबाबत विधानसभा आणि विधानपरिषद यांच्यात मतभेद झाल्यास राज्यपाल संयुक्त बैठक बोलावू शकतात. वरीलपैकी कोणती विधाने 'बरोबर' आहेत?
EN
Consider the following statements regarding a 'Money Bill in the State Legislature':
(a) A Money Bill can be introduced only by a Minister and cannot be introduced without the prior recommendation of the Governor.
(b) The decision of the Speaker of the Legislative Assembly on whether a bill is a Money Bill or not is final.
(c) In case of a deadlock between the Legislative Assembly and Legislative Council on a Money Bill, the Governor can summon a joint sitting.
Which of the above statements are correct?
योग्य उत्तर पर्याय (१) 'केवळ विधाने (अ) आणि (ब) बरोबर' आहे.
विश्लेषण:
१.
विधाने (अ) आणि (ब) बरोबर आहेत: कलम १९९ आणि २०७(१) नुसार धनविधेयक राज्यपालांच्या पूर्वशिफारशीने केवळ विधानसभेतच मांडले जाते. एखादे विधेयक धनविधेयक आहे किंवा नाही हे ठरवण्याचा अंतिम अधिकार विधानसभा अध्यक्षांचा असतो.
२.
विधान (क) चुकीचे आहे: घटकराज्यांच्या विधिमंडळामध्ये कोणत्याही विधेयकासाठी (साधे अथवा धनविधेयक) दोन्ही सभागृहांची संयुक्त बैठक (Joint sitting) घेण्याची संविधानात कोणतीही तरतूद नाही. विधानपरिषदेला धनविधेयक केवळ १४ दिवस रोखून धरता येते; त्यानंतर ते संमत झाले असे मानले जाते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
संसदेमध्ये संयुक्त बैठकीची तरतूद (कलम १०८) आहे, परंतु राज्य विधिमंडळामध्ये संयुक्त बैठकीची कोणतीही घटनात्मक तरतूद नाही.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (1) 'Only statements (a) and (b) are correct'.
Analysis:
1.
Statements (a) and (b) are correct: Under Articles 198, 199, and 207(1), a Money Bill can be introduced only in the Legislative Assembly on the Governor's recommendation. The Speaker of the Assembly decides whether a bill is a Money Bill.
2.
Statement (c) is incorrect: There is NO provision for a joint sitting of the two Houses of the State Legislature to resolve any legislative deadlock on any bill whatsoever. The Council has only 14 days to return a Money Bill.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
While the Union Parliament has a mechanism for joint sittings under Article 108, State Legislatures have NO constitutional provision for joint sittings.