'अखिल भारतीय सेवे' संबंधी खालील विधाने विचारात घ्या. अ) त्या ब्रिटीश राजवटीची निर्मिती आहे. ब) त्या केंद्र आणि राज्यांसाठी सामाईक असतात. क) त्या केंद्र आणि राज्य शासनांना जोडणारा मौल्यवान दुवा उपलब्ध करतात. ड) त्या अखिल भारतीय स्तरावर समान शैक्षणिक पात्रता आणि एकाच वेतन श्रेणीने भरती केल्या जातात. पर्यायी उत्तरे :
EN
Consider the following statements regarding 'All India Services':
a) They are a creation of British rule.
b) They are common to both the Centre and the States.
c) They provide a valuable link connecting the Central and State Governments.
d) They are recruited at an all-India level with uniform educational qualifications and a single pay scale.
Alternative answers:
अचूक उत्तर: पर्याय (४) विधाने अ, ब, क, ड बरोबर आहेत.
अखिल भारतीय सेवांविषयी (All India Services) दिलेली विधाने अ, ब, क आणि ड ही सर्व विधाने बरोबर आहेत.
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान 'अ' बरोबर: अखिल भारतीय सेवांची संकल्पना ही ब्रिटिश राजवटीची निर्मिती आहे. ब्रिटिश काळात 'इंडियन सिव्हिल सर्व्हिस' (ICS) आणि 'इंडियन पोलीस' (IP) या सेवा केंद्र व प्रांतांमध्ये सामाईकपणे कार्यरत होत्या; स्वातंत्र्यानंतर त्यांचेच रूपांतर IAS आणि IPS मध्ये करण्यात आले.
•
विधान 'ब' बरोबर: संविधानाच्या कलम ३१२ नुसार अखिल भारतीय सेवा या केंद्र सरकार आणि राज्य सरकार या दोघांसाठी सामाईक (Common to Union and States) असतात.
•
विधान 'क' बरोबर: अखिल भारतीय सेवेतील अधिकारी राज्य संवर्गात (State Cadre) काम करतात आणि केंद्र शासनात प्रतिनियुक्तीवर (Deputation) जातात. त्यामुळे ते केंद्र आणि राज्य सरकारांना प्रशासकीयदृष्ट्या जोडणारा अत्यंत मौल्यवान दुवा ठरतात.
•
विधान 'ड' बरोबर: या सेवांसाठी राष्ट्रीय स्तरावर UPSC मार्फत एकाच परीक्षेने समान शैक्षणिक पात्रतेच्या (पदवी) आधारे भरती केली जाते आणि देशभरात समान वेतनश्रेणी लागू असते.
•
म्हणून पर्याय (४) विधाने अ, ब, क, ड बरोबर आहेत हे अचूक उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: अखिल भारतीय सेवांची वैशिष्ट्ये:
•
कलम ३१२: केंद्र व राज्यांसाठी सामाईक.
•
सध्या ३ अखिल भारतीय सेवा अस्तित्वात आहेत:
1.
भारतीय प्रशासकीय सेवा (IAS - 1947).
2.
भारतीय पोलीस सेवा (IPS - 1947).
3.
भारतीय वन सेवा (IFS / IFoS - 1966).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Statements a, b, c, d are correct.
All four statements (a, b, c, and d) regarding the All India Services are correct.
Detailed Analysis:
•
Statement a is correct: The institutional architecture of All India Services originated under British rule. The Indian Civil Service (ICS) and Indian Police (IP) served as all-India cadres; post-independence, they were reconstituted as the IAS and IPS.
•
Statement b is correct: Under Article 312 of the Constitution, All India Services are structurally common to both the Union and the States.
•
Statement c is correct: Officers are allotted to State Cadres and serve in the States, but periodically serve on central deputation under the Union Government, serving as an indispensable institutional bridge between the Centre and States.
•
Statement d is correct: Recruitment is conducted by UPSC on an open, all-India competitive basis with uniform educational qualifications and standardized pay scales across the country.
•
Therefore, Option (4) Statements a, b, c, d are correct is the validated answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Key features of All India Services (Article 312):
•
Dual control: State government exercises immediate control; Central government exercises ultimate disciplinary control.
•
Currently, only 3 All India Services exist: IAS, IPS, and IFoS (constituted in 1966).