“मूलभूत कर्तव्याबाबत" खालील विधाने विचारात घ्या : अ) त्यांचा समावेश 42 व्या घटनादुरुस्तीने राज्यघटनेत करण्यात आला आहे. ब) त्यांचा समावेश कलम 51 A मध्ये करण्यात आला आहे. क) ती न्यायविचारणीय आहेत. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने असत्य आहे/त?
EN
Consider the following statements regarding 'Fundamental Duties':
a) They were incorporated into the Constitution by the 42nd Amendment.
b) They were incorporated in Article 51 A.
c) They are justiciable.
Which of the above statement(s) is/are false?
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (फक्त क)
स्पष्टीकरण:
•
विधानांचे विश्लेषण:
•
विधान अ: "त्यांचा समावेश 42 व्या घटनादुरुस्तीने राज्यघटनेत करण्यात आला आहे." - सत्य (१९७६ मध्ये).
•
विधान ब: "त्यांचा समावेश कलम 51 A मध्ये करण्यात आला आहे." - सत्य (भाग IV-A, कलम ५१A).
•
विधान क: "ती न्यायविचारणीय (Justiciable) आहेत." - असत्य (चूक)! मूलभूत कर्तव्ये ही अ-न्यायप्रविष्ठ (Non-justiciable) आहेत. त्यांच्या उल्लंघनाविरुद्ध नागरिक थेट न्यायालयात रिट याचिका दाखल करू शकत नाहीत.
•
विचारले आहे: 'कोणते विधान असत्य आहे?'
•
त्यामुळे फक्त क (पर्याय ४) हे असत्य विधान आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
मूलभूत हक्क हे 'न्यायप्रविष्ठ' (Justiciable) असतात (कलम ३२ व २२६ नुसार थेट न्यायालयात जाता येते), परंतु मार्गदर्शक तत्त्वे (Part IV) आणि मूलभूत कर्तव्ये (Part IV-A) ही दोन्ही 'अ-न्यायप्रविष्ठ' (Non-justiciable) आहेत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Only c)
Explanation:
•
Verifying the statements on Fundamental Duties:
•
Statement a: Incorporated by the 42nd Amendment - True (in 1976).
•
Statement b: Enshrined in Article 51A - True.
•
Statement c: "They are justiciable" - FALSE! Fundamental Duties are non-justiciable; their direct enforcement cannot be secured by judicial writs.
•
Since the question asks for the false statement:
•
Hence, Only c (Option 4) is false.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Justiciability comparison:
•
Fundamental Rights: Justiciable (enforceable via writ jurisdiction under Articles 32 and 226).
•
Directive Principles & Fundamental Duties: Non-justiciable in court.